Truyện

Truyện (216)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Thư Gửi Người Em Saigon - Yên Sơn

 Thư Gửi Người Em Saigon

Yên Sơn

ngày 13.08.15

Để hồi đáp bức thư “Lâu Ghê Mới Gặp!” (*)

Còn có khi nào mình gặp lại
Chút tình miên viễn trả hư không

Kingwood, ngày… tháng… năm…

Mình đã gặp lại nhau, đi với nhau trọn một tuần lễ đầy – dù hầu hết đi với đại gia đình của anh ngoài một vài lần riêng lẽ, nhất là lần cuối cùng ngồi đối diện nhau trong quán café quen thuộc – mà vẫn không thể nói được tất cả điều thầm kín trong cùng tận đáy lòng. Nay, nhân dịp hồi đáp thư em gửi, anh mượn nó để nói hết những gì cần nói một lần rồi thôi.

Anh không biết là em vô ý viết lộn hay cố tình viết lộn con số thời gian? 40 năm chứ đâu phải 20 năm hả em! Rất có thể em cố tình để nghe nó nhẹ bớt những trải nghiệm đau thương trong đời sống của mỗi chúng ta; hay là để nghe cho có lý về một cuộc tình dang dở của đôi tình nhân sau một thời gian dài biệt tăm, mất bóng. Phải rồi, đâu có ai phải đau thương trong hoài vọng suốt hơn nửa đời người phải không em? Sẽ rất khó cho người ta tin một người con gái có dư điều kiện, có thừa bản lãnh, thông minh, xinh đẹp như em mà vẫn sống như một loại chùm gởi trên thân cây Việt Nam ruỗng mục 40 năm dài!

Vâng, chúng mình đã không gặp nhau 40 năm dài; thời gian có thể đã dài cho một số phận nhỏ nhoi nào đó. Nhìn chung quanh quán café anh cũng thấy hoàn toàn khác lạ so với khung cảnh ấm cúng, riêng tư thuở nọ. Dĩ nhiên 40 năm mọi việc đã đổi khác hơn nhiều, nhưng có quá nhiều cái đổi khác làm cho người Saigon cũ nhức nhối, làm cho anh trở thành lạc lõng, xa lạ trên chính quê hương mình. Anh có cảm tưởng mình đang ở một đất nước nào đó ở thế giới thứ ba chứ không phải chính giữa Saigon, Hòn Ngọc Viễn Đông của thời trước 1975. Cảm tạ ơn trên em không quá thay đổi theo cái xã hội bát nháo, vô cùng rối loạn này mặc dù chúng ta có già hơn xưa rất nhiều. Chúng ta đã gần đi trọn một cuộc đời; tóc anh đã bạc gần trắng đầu và tóc em cũng đã lốm đốm màu sương… dù anh có vẻ ngạc nhiên khi nhận ra em không có quá nhiều thay đổi như những người đàn bà trang lứa.

Anh thật sự rất ngạc nhiên đến ngỡ ngàng để biết, để nghe em kể về đời sống của riêng em. Anh dù có nằm mơ cũng không thể tưởng tượng được một người con gái giỏi giang, đầy kiêu hãnh đến cao ngạo như em lại có một cuộc đời thật lạ. Đâu có ai có thể tưởng tượng sau bao nhiêu thăng trầm, lăn lộn trong cuộc sống mà em vẫn là một người con gái trinh bạch!

Anh xin lỗi đã xỉ vả, mắng mỏ cái thằng đàn bà – Lã Quới Vỹ – đã làm hỏng đời em. Nó là ai mà dám đối xử thậm tệ với em như vậy? Anh bất cần nó là ai, nếu nó còn thô bạo như vậy anh sẽ không tha nó đâu nếu anh gặp lại. Thấy em chống đỡ yếu ớt rồi ngồi im không nói anh càng nổi giận. Anh không biết tại sao anh giận dữ như vậy nếu không phải vì tình yêu em còn sâu đậm nhường ấy. Vâng, anh còn yêu em nhiều lắm nhưng… yêu để mà yêu, để mà tiếc một thời đã qua chứ anh bây giờ đang có một gia đình hạnh phúc, một người vợ tuyệt vời, anh không đòi hỏi gì hơn và anh cũng biết em rất vui khi biết như thế.

Mặc dù em đã hai lần lắc đầu khi anh ngỏ lời cầu hôn với em năm xưa. Cho tới bây giờ anh vẫn không biết tại sao em lại làm như vậy trong khi em đã làm tất cả những gì của một người đang yêu chứ đâu phải riêng anh tự biên tự diễn, yêu đương một chiều. Bằng chứng cho đến bây giờ em vẫn còn yêu anh mới nhận lời gặp anh, đi chơi chung với đại gia đình cả một tuần lễ; nói với anh những lời tử tế, chia sẻ với anh những vui buồn của cuộc sống mà nhất quyết không nhận ở anh bất cứ một thứ gì dù anh tha thiết ước muốn giữa lúc em có bao nhiêu khó khăn giăng mắc. Em vẫn kiêu kỳ, em vẫn là em.

Vâng, anh yêu em hơn là anh tưởng. Vài lần nắm được tay em cũng đã làm anh rung động chơn chất, giống như thưở ban đầu. Chúng ta đã cùng bật cười thành tiếng lần nắm tay nhau dưới gầm bàn trong một nhà hàng đông khách nọ. Nói đến đây anh lại nhớ những ngày xưa thân ái quá chừng. Ba Mẹ hai bên đã coi chúng ta như chồng vợ sắp cưới mà cũng chỉ được vài lần lén lút hôn nhau khi xe lửa qua hầm Đèo Cả trong lần anh xin phép đưa em về thăm quê hương Miền Trung của anh. Những nụ hôn vụng trộm để lại men say chất ngất giữa lòng trời đêm đầy trăng sao vời vợi. Em nói đúng, em là hiện thân của một dĩ vãng tuyệt vời của chúng ta, là đại diện của một Saigon dấu yêu đã thất lạc trong anh, trong lòng những người Sagon xưa cũ. Kể từ hôm em dứt khoát lắc đầu khi anh nói với em sẽ không có lần nữa; anh cay đắng rời khỏi sân trường, rủi dong chinh chiến, rồi vận nước điêu linh đưa đến suy tàn, anh đã theo dòng người vượt thoát làn sóng đỏ bắc phương.

Người phương bắc như em đã chứng kiến 40 năm qua, đâu có ai tin vào sự hoang đường giả tưởng mỵ dân của những kẻ rao giảng giải phóng ngoài những tên đồ tể lợi dụng lớp bọc để mưu cầu lợi ích riêng tư. Ai giải phóng ai tự nó đã trả lời. Chiếm miền Nam để đưa toàn dân đến thiên đường xã hội chủ nghĩa!? Thiên đường mù đó đã chứng minh là một bánh vẽ vô duyên, trâng tráo khi dân quân miền Bắc tiến vào thủ đô Saigon. Thế giới đại đồng của họ là một bình phong cho những cướp giựt trắng trợn; tình đồng chí của họ là những bao che cho nhau giữa những lục lọi, chiếm đoạt, giết chóc, hà hiếp miền Nam. Họ hô hào Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc cho ai nếu không chỉ dành riêng cho chính họ – những người miền Bắc đói kém và gia đình cách mạng điên cuồng ăn bánh vẽ! 40 năm! Một đất nước đầy tài nguyên, không có chiến tranh; một dân tộc cần cù chịu khó, thông minh… lại đứng gần áp chót của nghèo khổ, chậm tiến. Chưa kể tới một xã hội Việt Nam càng ngày càng băng hoại; từ tình cảm con người với con người, tới học đường, văn hóa, chính trị; đến tất cả cơ quan công quyền từ anh công an đứng đường cho đến quan chức ở thượng tầng lãnh đạo!

Thôi em nhé, dẹp hết đi, mình nói chuyện hiện tại, kẻo không máu của anh lại trào ra mắt, niềm tức giận làm nghẹn cả cổ, đầu óc mụ mị, u tối thêm.

Em hỏi anh gia đình vợ con ra sao, hạnh phúc không? Anh chưa kịp trả lời thì em đã rào đón trước, “đừng có than vợ khen con như hầu hết quý vị đàn ông mà em thường gặp. Và em chỉ muốn nghe chuyện của cá nhân anh thôi.” Em à, trước nhất anh không phải những người đàn ông em đã gặp; em biết tính anh mà, nếu không thể tốt hơn thì chẳng thể nào tệ hơn so với những ngày xa em. Một tuần đi chơi chung với gia đình chắc em cũng đã cảm nhận điều đó. Dù chúng ta cũng đã có lúc ngồi riêng với nhau nhưng sao vẫn không nói được điều muốn nói đang cháy bỏng trong lòng. Cá nhân anh không có thành tích gì đặc biệt và đáng hãnh diện cho lắm. Nhưng hãy xem như chúng mình là hai người bạn thân lâu ngày gặp lại; em hỏi anh trả lời thật thà, đứng đắn để biết về nhau thôi chứ không nhằm khoe cái hạnh phúc của riêng anh trước một cuộc đời em cay nghiệt.

Theo em biết đó, ngày cuối tháng tư 1975 anh đã phải chạy mất dép, bỏ lại cả gia đình cha mẹ anh chị em. Được bà Mẹ nuôi người Mỹ bảo trợ anh ra khỏi trại tỵ nạn sau vài tuần lăn lóc mất định hướng. Ra khỏi trại tỵ nạn ngày Thứ Bảy, sáng Chủ Nhật bà dắt đi nhà thờ để cảm tạ Chúa, Thứ Hai đi làm bán thời gian với một người bạn nhà thờ của Bà ấy… Kể từ đó, cuộc đời anh với bao nhiêu thăng trầm, nghiệt ngã… vì anh có nghề ngỗng gì đâu ngoài nghề học trò và nghề làm lính chiến! Anh đã cố gắng tối đa trở lại trường, vùi đầu vào sách vở, vừa đi làm vừa đi học, để không có thì giờ trống nghĩ ngợi, thương nhớ và lo lắng về gia đình vốn không có một tin tức nào, không biết trôi nổi ở đâu. Ba năm sau anh lập gia đình với một cô bạn học chung trường, chung lớp khi được tin Ba Mẹ anh chị em vẫn được bình an, chỉ tội cho anh Ba đã bị chúng nó đày ải trong các trại tù gọi tên cải tạo lâu dài.

Mãỉ tới năm 1980, vợ chồng anh mới xong đại học và cùng lúc chào đón đứa con trai đầu lòng; ba năm sau thêm một cô nương xinh xắn. Hai vợ chồng lại lao đầu vào thương mại nhưng không thành công cho lắm sau sáu năm xoay trở đủ chiều. Anh muốn có bốn đứa con cho vui nhà vui cửa nhưng trời chỉ cho có ba đứa. Cậu con trai út cách chị nó 6 tuổi. Hiện tại lũ nhỏ đã khôn lớn, đứa nào cũng đã học xong bốn năm đại học, riêng con bé học lên tới Cao học về Quản trị Tài chánh và cũng là đứa duy nhất đã an bề gia thất. Riêng anh đã nghỉ hưu vài năm rồi trong khi bà xã còn vài năm nữa mới chịu nghỉ.

Em nhắc lại bài thơ của em anh đã đọc thuộc lòng cho em nghe hôm sum họp. Em biết tại sao anh thuộc lòng bài thơ không có gì đặc sắc đó so với vô số bài viết giá trị của em không? Chắc em đã biết nhưng anh muốn một lần nói ra cho nhẹ lòng. Đó là vì anh ghen, anh tức, anh tự ái. Em từ chối lời cầu hôn của anh để rồi làm thơ cho mấy thằng Mi, thằng Thức! Thằng Mi dở dở ươn ươn sao sánh bằng anh được; còn thằng Thức thì hết bồ này tới bồ khác, đâu phải túyp người của em! Cho đến sau này anh mới nghiệm ra rằng em chỉ cố tình trêu chọc anh một cách vô tâm, hoặc cố ý thử lòng anh vậy thôi… ai ngờ sự thiếu chín chắn, thiếu kiên nhẫn của anh đã làm nên cảnh chia ly lâu dài. Suy đi nghĩ lại chỉ có anh mới xứng đáng làm người yêu, làm chồng của em thôi – không phải anh hợm mình như em biết đó – nhưng tại sao em cương quyết chối từ? Nếu em nói còn ham chơi, còn tiếc thời con gái, muốn tự do thêm một thời gian nữa sao em không thẳng thắn nói với anh? Anh sợ mất em chứ anh cũng đâu có gấp muốn lập gia đình! Lứa tuổi đôi mươi lo thân chưa được thì làm sao nuôi vợ nuôi con hả em? Tất cả chỉ vì anh quá yêu em và sợ mất em. Anh sợ mất em, đơn giản chỉ có thế thôi!

Hôm gặp em lần cuối trước khi rời Việt Nam, anh ao ước em có thể tới phi trường tiễn anh đi; vậy mà em lắc đầu. Lại lắc đầu! Anh cũng biết sự chia tay nào cũng buồn bã nhưng kinh nghiệm cái lắc đầu của em lần đó, anh sợ mình không đủ thời gian để chờ đợi thêm 40 năm nữa. Anh cố nài nỉ để nghe em nói “nếu có bao giờ anh thong dong tự tại một mình, anh thu dọn về đây sống với em những ngày tháng cuối đời.” Anh nói, “em chọc anh thôi chứ em cũng thừa biết là anh yêu vợ thương con đến nhường nào.” Em cười mỉm rồi cúi mặt để cho nước mắt lã chã rơi.

Em kể anh nghe giai thoại hài của bạn Ngọc nào đó của em – Chuyện “Lâu ghê mới gặp”. Mới đầu nghĩ lại anh bật cười khan một mình. Nhưng rồi, từ từ anh mới nghiệm ra… giai thoại cười của em kể dường như đầy ẩn dụ cay đắng đối với hoàn cảnh của chúng mình, của em. Thôi em à! Chuyện chúng mình đã là như thế, dù muốn dù không cũng nên chấp nhận thôi. Tình cảm anh với em cũng giống như tình cảnh Ba Má Ngọc. Họ cãi nhau, ly dị, nhưng trong lòng vẫn còn yêu nhau. Kịp đến khi nhận biết thì mọi chuyện đã muộn màng. Anh biết em vẫn còn yêu anh lắm và anh cũng đã nói với em “anh còn yêu em nhiều hơn anh tưởng”, nhưng số phận đã an bài cho mỗi chúng ta có riêng một lối về.

Xin hãy xem nhau như là một người bạn thân mến hơn bất cứ một người bạn thân mến nào. Mai sau – nếu không là 40 năm kế tiếp – chúng ta lại có dịp hạnh ngộ nhau lần nữa, dù chỉ để ngồi bên nhau, ngó nghiêng mà giải bày những u uất trong đời nhau như chúng ta đã làm trong mấy lần riêng lẽ vừa qua. Hãy nói với nhau bằng tất cả chân tình câu “Lâu ghê mới gặp” mà không cần phải tủi buồn, cay đắng gì thêm, em nhé.
Thương quý,

Thương quý,
Yên Sơn

(*) Chú thích: Trích đoạn bài viết “Lâu Ghê Mới Gặp” của Nguyễn Thị Minh Ngọc:

“Bạn đồng nghiệp tấu hài của Ngọc gặp nhau cứ chào: “Chà! Lâu ghê mới gặp!” rồi ré lên cười từng cơn trước khuôn mặt bẽn lẽn với một chút gì hạnh phúc của má nó. Thấy em ngơ ngác, tụi nó kể:

– Cô Ngân biết không, đêm qua lúc nhắc tụi em nhớ đến dự lễ 49 ngày của Ba nó, Ngọc có kể hai giai thoại trong ngày ba nó mất.

Giai thoại một, ai cũng biết ba má nó ly dị nhau đã lâu. Hình như ba nó bị một tình địch hành hung lén, nặng tới độ phải đưa vào bệnh viện cấp cứu trong trạng thái hôn mê. Chỗ ông nằm tấp nập các cô vô thăm. Khi má đưa tay lên mũi của ông xem hơi thơ, ba nó bỗng cắn chặt ngón tay bà như muốn nói một điều gì rồi… ông tịch luôn. Các cô khóc rộ lên, bị má nó trừng mắt: “Câm ngay mấy con đĩ chó kia, chồng tao phải để tao khóc trước!” Khi các bà kia tạnh im phăng phắc xong, má nó mới bung người ra khóc như một người lĩnh xướng, các bà Hai, bà Ba, bà Tư mới nỉ non làm dàn đệm đồng khóc bè theo.

Giai thoại hai, má nó lãnh phần tắm rửa thi thể cho ba nó. Xong phần tay chân mặt mũi, xong đến cổ, thân mình, bụng… tới chỗ “đàn ông” nhất, bà khựng lại vài giây rồi thở ra, có lẽ với một chút ngậm ngùi: – “Chà! Lâu ghê mới gặp!”

 

Xem thêm...

Sài Gòn và tuổi thơ tôi Trần Mộng Tú

Sài Gòn và tuổi thơ tôi

Trần Mộng Tú

Tôi xa quê hương ở vào tuổi không quá trẻ dại để dễ quên và cũng không quá già để chỉ dành toàn thời giờ cho một điều mất mát, rồi đau đớn.

Tôi ở vào tuổi mà khi bước đến vùng đất mới, đời sống đã như lôi tôi đi trong một cơn lốc trên những con đường khác nhau trước mặt, hầu như không ngưng nghỉ. Tôi chóng mặt, nhưng tôi vẫn biết tôi là ai và tôi ở đâu trên quê người, nên những lúc tôi phải ngưng lại để thở là những lúc hồn quê nôn nao thức dậy trong tôi.

Tôi lớn lên, sống cả một thời niên thiếu ở Sài Gòn. Đi học, dậy thì, yêu đương, mơ mộng, làm việc, lấy chồng, khóc, cười rồi chia ly với Sài Gòn.

 Tôi nhớ lại hồi bé theo bố mẹ di cư vào Sài Gòn. Ba tôi làm việc ở Nha Địa Chánh, nên từ những căn lều bạt trong trại tiếp cư Tân Sơn Nhất, gia đình tôi được dọn vào ở tạm một khu nhà ngang trong sở của Ba ở số 68 đường Paul Blancy (Hai Bà Trưng) sau lưng Bưu Điện. Tôi đi học, đi bộ băng qua hai con đường là tới trường Hòa Bình, bên hông nhà thờ Đức Bà. Tôi vào lớp Ba. Ngày đầu tiên cắp sách đến lớp, ma sơ dĩ nhiên là người Nam, hồi đó còn mặc áo dòng trắng, đội lúp đen. Sơ đọc chính (chánh) tả:

Hoa hường phết (phết là dấu phẩy)…

Cái tai của con bé con Bắc kỳ không quen với phát âm miền Nam nên “hoa hường” thành “qua tường” và phết thành một chữ nữa. Tôi viết: Qua tường phết

Bài chính tả dài một trang của tôi chắc chắn là ăn một con số 0 mầu đỏ to tướng vì nguyên bài bị gạch xóa bằng mực đỏ lè. Tôi như một người ngoại quốc nghe tiếng Việt. Nhưng tôi học thuộc lòng trong sách thì giỏi và thuộc nhanh lắm. Khi khảo bài tôi được điểm tốt, mặc dù bạn học chung lớp khó hiểu con nhỏ Bắc kỳ đọc cái gì. Ma sơ cứ nhìn sách, nghe tôi đọc làu làu, biết là tôi có thuộc bài. Tôi nhớ một bài học thuộc lòng về thành phố Sài Gòn như thế này:

Sài Gòn vòi nước bùng binh
Này bảng báo hiệu này vòng chỉ tên
Trụ đèn, giây thép, tượng hình
Lính canh, cảnh sát giữ gìn công an
Mặc dầu đường rộng thênh thang
Ngựa xe đi lại luật hành phải thông
Mặc dầu đường rộng mênh mông
Mũi tên chỉ rõ bảng trông dễ tìm
Trần Hưng, Lê Lợi, Chu Trinh…

Trần Hưng là đường Trần Hưng Đạo, Chu Trinh là đường Phan Chu Trinh, viết tắt trong bài học thuộc lòng. Từ bài học đó, tôi hiểu được hai chữ “bùng binh” là gì.

(Saigon Heritage)

Ngôi trường đó tôi chỉ học hết lớp ba, sau đó Ba Mẹ tôi tìm được nhà ở bên Thị Nghè, tôi được đi học lớp nhì, lớp nhất ở trường Thạnh Mỹ Tây, có rất nhiều bạn cũng Bắc kỳ di cư như tôi.

Kỷ niệm về Sài Gòn tôi nhớ nhất là lần đầu tiên con bé Bắc kỳ tròn xoe mắt, nhìn thấy đồng bạc xé làm hai, nếu chỉ muốn tiêu một nửa. Mua cái bánh, gói kẹo nào cũng chỉ xé hai đồng bạc.

Xé rất tự nhiên, tiền mới hay tiền cũ gì cũng xé. Người mua xé, mua; người bán xé để trả (thối) lại. Tôi đã biết bao lần, vào những buổi tối mùa hè, mẹ cho một đồng, hai chị em mua ngô (bắp) nướng của người đàn bà, ngồi dưới chân cột đèn điện trước cửa sở Địa Chánh với cái lò than nhỏ xíu, bán bắp nướng quẹt hành mỡ.

Dưới ánh sáng hắt lờ mờ của bóng đèn từ trên cao xuống, cái lò than nhỏ xíu, thơm lừng mùi bắp non. Gọi là lò, thực sự chỉ có mấy cục than hồng để trong một miếng sắt cong cong, bên trên có cái vỉ bằng giây thép, rối tung, những cái bắp được xếp lên đó, bà bán hàng trở qua, lật lại. Đôi khi cũng là một cái lò gạch nhỏ đã vỡ, mẻ mất mấy miếng rồi, không thể kê nồi trên đó, bà hàng mang ra để nướng bắp. Hai chị em đứng líu ríu vào nhau (anh và chị lớn không có tham dự vào những sinh hoạt của hai đứa em nhỏ này), cầm tờ giấy bạc một đồng, đưa ra. Tôi luôn luôn ngần ngừ không dám xé, đưa cho bà bán hàng; bà cầm lấy, xé toạc làm hai, khi tôi chỉ mua một cái bắp. Bà đưa phần nửa tiền còn lại để chúng tôi có thể cất đi, tối mai lại ra mua bắp nữa.

 

Mỗi lần thấy đồng bạc bị xé, tuy không phát ra tiếng động, tôi cũng giật mình đánh thót một cái như nghe thấy đồng bạc của mình bị bể hay bị gẫy. Cảm tưởng như mất luôn cả phần tiền đưa ra và phần giữ lại. Phải mất bao nhiêu lần nhìn đồng tiền bị xé mới quen mắt cái hình ảnh “Đồng bạc xé hai” này và tin là nửa kia vẫn dùng mua bán được.

Bẻ cái bắp làm đôi, tôi với em tôi chia nhau. Ngon ơi là ngon! Bắp dẻo, thơm mùi lửa than, thơm mùi hành mỡ. Chị em tôi ăn dè xẻn từng hạt bắp một. Ăn xong chúng tôi dắt nhau đi tìm ve sầu ở những thân cây me trong bóng tối. Buổi tối ve sầu mùa hạ, chui ở đất lên, bò lên các thân me, lột xác.

Chúng tôi bắt những con chưa kịp lột cho vào cái hộp (không) bánh bích quy đã mang theo sẵn, đó là những con ve mới ngơ ngác bò lên khỏi mặt đất, mang về nhà. Thuở thơ dại những trò chơi này là cả một thế giới thơ mộng và đầy hấp dẫn.

Chị em tôi mang hộp ve sầu vào giường ngủ, ban đêm những con ve này sẽ chui ra bò lên màn, lột xác. Đêm chúng tôi đi vào giấc ngủ, thì ve chui ra, lột xác xong bỏ lại những vệt dài nhựa thâm đen trên những cánh màn tuyn trắng toát. Khi chúng tôi thức dậy nhìn thấy, chưa kịp dụi mắt tìm mấy con ve, đã thấy mẹ đứng ở ngoài màn với cái chổi phất trần trên tay. Chúng tôi chưa bị roi nào thì đã có bố đứng bên, gỡ cái chổi ở tay mẹ mang đi, trong lúc những cái lông gà trên chổi còn đang ngơ ngác.

(Saigon Heritage)

Sài Gòn còn cho tuổi thơ của chúng tôi biết thế nào là cái ngọt ngào, thơm, mát của nước đá nhận. Trong sân trường tiểu học của trường Thạnh Mỹ Tây, tôi được ăn cái đá nhận đầy mầu sắc đầu tiên.

Một khối nước đá nhỏ, đặt trên một lưỡi dao bào, bào vào cái ly bên dưới, khi đầy ly, ông bán hàng ấn (nhận) nước đá ép xuống, đổ ngược ly lại, lấy cái khối nước đá xôm xốp, có hình dáng cái ly ra. Rắc si-rô xanh đỏ, có khi còn có mầu vàng và mầu xanh lá cây với vị bạc hà nữa. Gọi là nước đá nhận. Học trò trẻ con, bạn thân, sung sướng chia nhau ở sân trường, mỗi đứa mút một cái, chuyền tay nhau. Nước đá nhận, bánh kẹo ở sân trường trong những giờ ra chơi đều được mua bằng đồng bạc xé hai này.

Ba tôi bảo cầm đồng tiền xé hai một cách tự nhiên như thế quả là một điều rất dung dị, xuề xòa, dễ dãi mà chỉ người miền Nam mới có được. Xé tiền mà như xé một tờ giấy gói hàng, giấy gói bánh, như xé một tờ báo. Mảnh xé ra có giá trị lúc đó, mảnh còn lại cũng vẫn còn giá trị sau này. Người Hà Nội cầm tờ giấy bạc rách, thì vuốt cho thẳng thắn lại, có khi lấy hạt cơm dẻo miết lên chỗ rách cho dính vào nhau, rồi cẩn thận gấp lại trước khi cho vào túi. Một thời gian sau, tiền không xé nữa, được thay bằng đồng bạc 50 su bằng nhôm, hình tròn, một mặt có hình tổng thống Ngô Đình Diệm, mặt sau là hình khóm trúc. (Biểu hiệu cho: Tiết Trực Tâm Hư)

Cuộc di cư 1954 đó giúp cho người Việt hai miền Nam, Bắc hiểu nhau hơn. Người Bắc sống và lớn lên ở Sài Gòn ở thế hệ chúng tôi học được cái đơn sơ, chân phương của người miền Nam và ngược lại những bạn học người Nam của tôi cũng học được cách ý tứ, lễ phép (đôi khi đến cầu kỳ) của người miền Bắc. Tôi đã được nghe một người miền Nam nói: Sau 1975 thì chỉ có những người Bắc di cư 54 là đồng bào của người miền Nam mà thôi. Hóa ra những người Bắc sau này ở ngoài cái bọc (đồng bào) của bà Âu Cơ hay sao? Nếu thật sự như thế thì thật đáng buồn!

Sài Gòn đầu thập niên sáu mươi vẫn còn có xe ngựa, đưa những bà mẹ đi chợ. Người xà ích lúc đó chưa biết sợ hãi trên những con đường còn mù sương buổi sáng. Tiếng lóc cóc của móng ngựa chạm xuống mặt đường như đánh thức một bình minh. Tôi nhớ có chỗ gọi là Bến Tắm Ngựa, mỗi lần đi qua, hôi lắm. Sau vài mươi năm xe thổ mộ ở Sài Gòn không còn nữa, chỉ còn ở lục tỉnh.

Sài Gòn với xích lô đạp, xích lô máy, taxi, vespa, lambreta, velo, mobilette là những phương tiện di chuyển mang theo đầy nỗi nhớ. Kỷ niệm thơ mộng của một thời trẻ dại, hương hoa và nước mắt. Sài gòn với những cơn mưa ập xuống thình lình vào tháng năm tháng sáu, tiếng mưa khua vang trên những mái tôn, tắm đẫm những hàng me già, ướt sũng những lối đi vào ngõ nhà ai, Sài Gòn với mùa hè đỏ rực hoa phượng vĩ in xuống vạt áo học trò, với những hoa nắng loang loang trên vai áo bà ba của những bà mẹ là những mảng ký ức ngọt ngào trong tâm của chúng tôi.

Mỗi tuổi đời của tôi đi qua như những hạt nắng vàng rắc xuống trên những hàng me bên đường, như mưa đầu mùa rụng xuống trên những chùm hoa bông giấy. Những tên đường quen thuộc, mỗi con phố đều nhắc nhở một kỷ niệm với người thân, với bạn bè. Chỉ cần cái tên phố gọi lên ta đã thấy ngay một hình ảnh đi cùng với nó, thấy một khuôn mặt, nghe được tiếng cười, hay một mẩu chuyện rất cũ, kể lại đã nhiều lần vẫn mới. Ngay cả vệ đường, chỉ một cái bước hụt cũng nhắc ta nhớ đến một bàn tay đã đưa ra cho ta níu lại.

Âm thanh của những tiếng động hàng ngày, như tiếng chuông nhà thờ buổi sáng, tiếng xe rồ của một chiếc xích lô máy, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng chuông leng keng của người bán cà rem, tiếng gọi nhau ơi ới trong những con hẻm, tiếng mua bán xôn xao khi đi qua cửa chợ, vẻ im ắng thơ mộng của một con đường vắng sau cơn mưa… Làm lên một Sài Gòn bềnh bồng trong nỗi nhớ.

Sài Gòn mỗi tháng, mỗi năm, dần dần đổi khác. Chúng tôi lớn lên, đi qua thời kỳ tiểu học, vào trung học thì chiến tranh bắt đầu thấp thoáng sau cánh cửa nhà trường. Đã có những bạn trai thi rớt Tú Tài phải nhập ngũ. Những giọt nước mắt đã rơi xuống sân trường. Sau đó, với ngày biểu tình, với đêm giới nghiêm, với vòng kẽm gai,với hỏa châu vụt bay lên, vụt rơi xuống, tắt nhanh, như tương lai của cả một thế hệ lớn lên giữa chiến tranh.

Sài Gòn như một người tình đầu đời, để cho ta bất cứ ở tuổi nào, bất cứ đi về đâu, khi ngồi nhớ lại, vẫn hiện ra như một vệt son còn chói đỏ. Sài Gòn như một mảnh trầm còn nguyên vẹn hương thơm, như một vết thương trên ngực chưa lành, đang chờ một nụ hôn dịu dàng đặt xuống. Sài Gòn khi đổi chủ chẳng khác nào như một bức tranh bị lật ngược, muốn xem cứ phải cong người, uốn cổ ngược với thân, nên không còn đoán ra được hình ảnh trung thực nguyên thủy của bức tranh.
Sài Gòn bây giờ trở lại, thấy mình trở thành một du khách trên một xứ sở hoàn toàn lạ lẫm. Tôi thương Sài Gòn và thương cho chính mình, đã hư hao một chốn để về.

 

Trần Mộng Tú

Nam Mai sưu tầm

Xem thêm...

Ta đi ta nhớ quê nhà - Thụy Vũ

Ta đi ta nhớ quê nhà

Thụy Vũ

Hình: Quang Nguyen Vinh/Pexels)

Nhiều người thường lên mạng hỏi: khi sang Mỹ được phép mang theo những gì trong hành lý mà không gặp trở ngại với hải quan ở sân bay.

Thế nhưng, dù nhiều người trả lời (cũng trên mạng) rằng chỉ cần đem… tiền chứ ở Mỹ không thiếu món gì, ở Việt Nam có gì là bên Mỹ có thứ đó, chỉ sợ không có tiền mà mua thôi nhưng họ vẫn liệt kê ra hàng tá thứ cần đem theo sang Mỹ như: mì gói, tương ớt, gia vị, thuốc men, vật dụng cá nhân, quần áo… nhưng chủ yếu là thực phẩm.

Ở đây không bàn đến chuyện có tiền hay không có tiền, những món đồ ăn uống gì được hay không được phép mang từ Việt Nam sang mà là nhìn cách họ hỏi, người đọc cảm nhận được họ như muốn đem theo cả… quê nhà khi ra nước ngoài sinh sống, làm việc, một tâm lý thường thấy của những người chuẩn bị rời xa quê hương đến một xứ sở xa lạ.

Không chỉ những người mới sang Mỹ định cư, học tập hay làm việc mà nhiều người sang Mỹ sống đã lâu vẫn cảm thấy thiếu thốn hương vị của quê nhà dù xung quanh khu vực nhà họ ở đầy rẫy các chợ bán đồ châu Á và các nhà hàng bán món ăn của người Việt. Cũng không phải cuộc sống của họ khó khăn, eo hẹp gì đến độ không thể mua thoải mái đồ ăn thức uống của Việt Nam ở các chợ trên đất Mỹ hay họ không thể tự nấu các món Việt ngon lành ở nhà mà phải lấp đầy bao tử bằng những món ăn của người bản xứ. Tuy nhiên, đi ăn món Việt ở đâu, cho dù quán ăn đắt tiền, được bày biện bắt mắt, nhà hàng đẹp đẽ, nhân viên phục vụ nhiệt tình cỡ nào mọi người vẫn thấy thiêu thiếu một thứ gì đó khiến món ăn bớt đi phần nào hương vị. Tôi nhận ra đó là do mọi người vẫn chưa quên được quê hương xứ sở của mình, nơi mình đã sinh ra và lớn lên. Nỗi nhớ ấy khiến mọi người hay so sánh về cách nấu, khẩu vị, thành phần, gia vị… của những món được ăn ở đây với lúc được ăn ở quê nhà.

Nói đâu xa, ngay cả khi mọi người tự nấu ở nhà chứ không phải đi ăn ở ngoài, thì vẫn với những tay nấu quen thuộc của nhà mình, vẫn cách nêm nếm cũ theo đúng khẩu vị của từng người trong nhà thì mọi người vẫn có lý do gì đó để so sánh (một cách vô tình chứ không cố ý). Họ cho rằng những món mình đang thưởng thức có cái gì đó không được như khi ăn ở quê nhà vào những ngày cũ như là thịt heo bên này nặng mùi hơn, rau củ (bầu bí, các loại cải, đậu) hay trái cây nhiệt đới (xoài, sầu riêng, chôm chôm, trái vải, thanh long, nhãn…) bên này ít ngọt ngào, đậm đà hơn hay bánh kem bên này thì quá ngọt, quá béo… Tôi thầm nghĩ, so sánh như vậy có phải là bảo thủ, là duy ý chí, thậm chí thiếu công bằng với nơi mình đang chọn là quê hương thứ hai của mình không?

Để cho khách quan và công bằng với nơi đang cưu mang mình, tôi hay tự AQ bằng cách đề cao ưu điểm của những thứ ngon lành ở đây như bò Mỹ thì siêu mềm, xà lách vừa tươi vừa nhiều chủng loại, rau củ tươi có thể để tủ lạnh hàng tuần không bị hư mà không sợ nhiễm độc vì các hoá chất bảo quản quá liều, các loại trái cây tốt cho sức khoẻ như blueberry, cranberry, cherry… có thể ăn thoải mái mà không lo ngại về giá hay chất bảo quản như khi mua ăn ở Việt Nam…

Món ăn Việt. (Hình minh họa: Quang Nguyen Vinh/Pexels)

Tâm lý của con người ta đôi khi thật khó lý giải và cũng không được phân minh cho lắm. Nó có thể khiến cho những cái sang cả trở nên tầm thường hay ngược lại, những điều bình thường trở nên đặc biệt , như cái câu:

“Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương”

(Thơ của Trần Tuấn Khải)

“Canh rau muống, cà dầm tương” toàn những món ăn dân dã, thậm chí được cho là món của con nhà nghèo chứ có phải đặc sản hay sơn hào hải vị gì cho cam nhưng khi đã trở thành hoài niệm, hiện diện trong nỗi nhớ của những đứa con xa quê lại trở nên lung linh, hấp dẫn, gợi thèm khôn tả.

Chẳng qua chỉ là ai ở đâu lâu ngày thì quen nơi đó thôi, nhưng cái tâm lý “đồ ăn từ quê nhà bao giờ cũng ngon hơn” (như một kiểu xác thực hương vị “authentic”) khiến những người có dịp về thăm quê hương là lại tay xách nách mang lỉnh kỉnh đủ thứ khi trở về Mỹ. Có khi không phải mình về mà chỉ cần nghe người quen có ai đó về thăm quê là lại nhờ vả, gửi gắm món này món kia để họ giúp mang qua. Mà thực ra, những món thôi thúc họ đem qua thường lại là những món bình dân, mộc mạc như cá khô, mắm, dưa, cà muối, măng khô, bánh tráng… Công bằng hay khách quan mà nói, những món người ta thích mua hoặc nhờ đem từ Việt Nam qua, tôi ăn ở đây không thiếu món nào mà thấy hình thức, hương vị cũng đâu thua kém gì. Có chăng là thiếu hai tiếng “quê nhà” được gửi gắm trong đó, thiếu những tình cảm ruột thịt, thiết thân của bà con, họ hàng, bạn bè từ quê nhà gói ghém gửi qua cho những người con tha hương.

Ngẫm rồi thấy thương những ai trót mang nặng những tình cảm lưu luyến với quê nhà. Vì nếu chẳng còn chút luyến lưu dư âm dư vị gì từ quê nhà, họ cũng sẽ dễ dàng quên mất cái nơi mình đã sinh ra và lớn lên như có người gọi một cách gay gắt là “mất gốc”. Những đứa trẻ mang trong người dòng máu Việt Nam nhưng sinh ra và lớn lên ở nước ngoài đương nhiên sẽ không có được những day dứt hướng về cội nguồn của mình như thế hệ ông bà hoặc cha mẹ của chúng hay những đứa trẻ được sinh ra ở Việt Nam. Chúng được nuôi nấng và lớn lên chủ yếu nhờ fast food và những món ăn giàu đạm, thừa chất béo của bản địa nên có khi chẳng biết đến những món ăn thanh đạm nhưng hao cơm như “canh rau muống” hay “cà dầm tương” nếu cha mẹ, ông bà chúng không cố gắng duy trì những món ăn truyền thống trong nhà mình như một cách nhắc bọn trẻ nhớ về và gìn giữ cội nguồn dân tộc Việt.

Trẻ con Việt Nam sinh ra hay lớn lên ở nước ngoài khi trưởng thành có biết hay còn nhớ gì về quê cha đất tổ hay không không chỉ nhờ vào nỗ lực gìn giữ các món ăn truyền thống của cha mẹ, ông bà trong những bữa cơm gia đình mà còn phụ thuộc vào cách họ gìn giữ nếp nhà, cách sử dụng tiếng mẹ đẻ cũng như lối sống, văn hóa và cách giáo dục con cái trong sinh hoạt hàng ngày.

Thụy Vũ (SGN)

Ngọc Lan sưu tầm

Xem thêm...

MUỐN NỐI MỘT NHỊP CẦU - Yên Sơn

MUỐN NỐI MỘT NHỊP CẦU

Yên Sơn

ngày 18.08.24

Sau lớp tập cuối cùng trong ngày Thứ Sáu, Châu ngỏ lời mời vợ chồng Phong ra ngoài dùng cơm tối. Phong muốn thoái thác nhưng Châu nói nhân dịp sinh nhật của hắn; hơn nữa, hắn cũng muốn mượn cơ hội này để thảo luận với chàng về lời đề nghị mai mối mấy tuần trước. Phong nhận lời rồi chia tay với Châu sau khi hẹn nhau ở nhà hàng Texas Road Steakhouse lúc 8g30 tối. Phong gọi điện thoại cho vợ biết để sửa soạn trước. Ngọc Loan – vợ Phong – nói với chồng mời Châu về nhà ăn phở vì đã sẵn sàng, nhưng Phong nói là chú Châu mời sinh nhật.

Mới 7g30 chiều mà trời đã tối mịt, trăng 14 đã nằm cao trên đầu rặng thông trước mặt. Bầu trời có nhiều mây khiến trăng lúc mờ lúc tỏ. Mới đó đã trọng thu rồi. Cơn gió nhè nhẹ thổi ngang mang hơi lạnh làm Phong kéo cao cổ áo khi bước ra xe. Nhà hàng Mễ bên cạnh trường tối Thứ Sáu nào cũng đông khách. Có vài lần chàng đi ăn với học trò ở đây sau lớp tập nhưng thức ăn không hợp khẩu vị; chàng chỉ thích margarita ở đây được pha chế rất đặc biệt. Có lẽ chương trình Karaoke và thức uống giảm giá tối Thứ Sáu đã lôi cuốn khách hơn là thức ăn thường lệ.

Trên đường lái xe tới nhà hàng, Phong định gọi điện thoại thăm hỏi Phương Lan và tình hình học tập của bé Lan Huệ nhưng lại đổi ý. Thực lòng chàng cũng muốn giới hạn việc gọi điện thoại vì lẽ những lời an ủi, khuyến khích thường tình không làm đầy nỗi trống vắng của một phụ nữ goá chồng. Chàng cũng biết nàng dành cho chàng một cảm tình đặc biệt chỉ vì định mệnh đã an bài để chàng bất ngờ xuất hiện đúng lúc, cứu giúp gia đình nàng trước một viễn cảnh đen tối. Đối với nàng, Phong cũng dành nhiều cảm mến, xem nàng như một cô em dâu vừa ngoan hiền, thông minh và tháo vác nhưng kém may mắn. Việc chàng đặc biệt yêu mến con bé cũng chỉ vì nó kháu khỉnh, thông minh và lại là đứa bé mồ côi cha vốn là một học trò quý mến của chàng, cùng với tính yêu thích trẻ con và cũng đang hoài mong làm ông nội, ông ngoại ở độ tuổi xế chiều.

Dù chưa biết Phương Lan học lực tới đâu nhưng từ lúc quen biết nàng, sự tinh tế và thông minh vượt bực của nàng đã cho chàng biết con người đó không cần tới bằng cấp thường tình để chứng tỏ khả năng vươn lên với đời, vượt qua mọi trở lực bằng kiến thức trời ban với tấm lòng thuần hậu, lương thiện. Thầm nghĩ nếu chàng còn độc thân vui tính, có lẽ nàng đã là một chọn lựa hoàn hảo.

Phong vừa cho xe vào chỗ đậu đã thấy Ngọc Loan bước ra khỏi xe của nàng. Chàng nắm tay vợ cùng sánh vai đi vào nhà hàng. Vừa đến trước cửa đã thấy Châu, với nụ cười hiền hoà muôn thuở, đứng đợi. Ngọc Loan vui vẻ ngỏ lời chúc mừng sinh nhật và cám ơn Châu đã có lời mời.

Tối Thứ Sáu nhà hàng đông nghẹt khách, phải đợi hơn nửa tiếng đồng hồ họ mới được bồi bàn hướng dẫn vào chỗ ngồi. Vừa an tọa, một cô bồi bàn khác tới lấy order thức uống. Châu nói với vợ chồng Phong, “hôm trước tình cờ em đi nhà hàng với một anh Giám thị trong hãng tới đây. Anh ta giới thiệu với em một chai rượu đỏ ngon tuyệt. Anh chị dùng thử với em để xem sao há?” Được sự đồng ý của Phong, Châu gọi nguyên chai rượu vang với ba cái ly rồi cả ba người cắm cúi nhìn vào tờ thực đơn để tìm món ăn hợp khẩu vị. Châu nói, “đi nhà hàng chuyên môn beefsteak thì mình phải lựa món beefsteak ngon nhất.” Dù vậy, cũng có gần chục món beefsteaks khác nhau để chọn lựa cũng không phải là dễ. Món đắt giá nhất chưa chắc là món ngon nhất, còn tuỳ vào sở thích của mỗi người. Món ưa thích của mỗi người không giống nhau nên cuối cùng mỗi người chọn cho mình một món ăn hợp theo khẩu vị. Cô bồi bàn trở lại với chai rượu trên tay, giảng giải một chút về chai rượu và khui tại bàn cho nhắm thử trước. Châu nhường cho Phong thử rượu. Vị cabernet/sauvignon của chai Trinchero, sản phẩm của Napa Valley, California 2010 thật đậm đà, thật êm dịu. Mùi vị này chắc là đắt tiền lắm nhưng không biết bao nhiêu. Phong gật đầu và cô bồi bàn tuần tự, điệu nghệ rót ra ba chiếc ly. Cả ba nâng ly chúc mừng Châu sinh nhật vui vẻ. Đặt ly rượu xuống, Phong mở đầu câu chuyện:
– Anh đoán chai rượu này phải trên một trăm?
Châu ngần ngừ một lúc nhưng rồi chậm rãi nói:
– Giá ở tiệm bán rượu Spices chỉ có $120 nhưng ở đây họ lấy $180.
– Wow! Đâu cần đắt như vậy chú?
– Tiền bạc đâu có nghĩa gì khi mình muốn thưởng thức trong khả năng của mình hả anh.
– Chú nói cũng đúng. Cám ơn chú.
– Sinh nhật của em mà!
– Với số tuổi vừa qua nửa thế kỷ, chú có dự định gì trong tương lai không? Ngọc Loan hỏi.
– Nghe chị nói chữ “nửa thế kỷ” em liên tưởng tới một cụ ông lưng còng mắt mờ, tay run gối mỏi.
– Nhưng chú trông rất trẻ đó mà! Có lẽ sống độc thân là yếu tố chính phải không?
– Cám ơn chị quá khen, nhưng có lẽ em chỉ trẻ so với người già chị há?
Cả ba cùng cười xoà sau mấy câu đối đáp. Ngọc Loan lại lên tiếng:
– Vậy thì chú cần phải làm gì ngay để chạy kịp với thời gian. Chú có dự định lập gia đình lại hay chưa?
Hớp một ngụm rượu xong nhẹ nhàng đặt xuống bàn, Châu ôn tồn:
– Chị đã biết việc anh Phong muốn làm mai cho em một thiếu phụ đang ở VN chứ? Em đã suy nghĩ nhiều về lời đề nghị của anh Phong.
– Anh Phong có cho chị biết. Chị cũng rất thương mến mẹ con Phương Lan. Chị hoàn toàn tán đồng và hứa nói vô cho chú.
– Em chỉ sợ người ta từ chối thì quê một cục.
Phong xen vào:
– Vậy có nghĩa là Châu bằng lòng để anh tìm cách giới thiệu hai người với nhau há?
Châu chưa kịp trả lời thì thức ăn đã được dọn lên bàn. Mùi beeefsteak thơm sực nức làm bụng Phong đói rã.
– Mời anh chị dùng bữa kẻo nguội mất ngon!
– Chúc một bữa ăn ngon miệng. Ngọc Loan nói.
– Chúng ta cứ vừa ăn vừa tiếp tục câu chuyện nha. Anh hỏi lại Châu, “chú có bằng lòng việc anh muốn giới thiệu chú với Phương Lan không?”
Châu ngưng tay dao, tỏ vẻ nghiêm trang hỏi lại:
– Anh nghĩ em có cơ hội không?
– Chú dùng kẻo nguội. Không cần quá nghiêm trang đâu! Hoàn cảnh của cô ấy anh đã nói hết với chú rồi. Anh chỉ ngại một điều cho chú là cô ấy sẽ không đi đâu được cho đến khi bà cụ trăm tuổi.
– Em không quan tâm điều đó lắm vì em cũng đã quen với đời sống độc thân rồi; và nếu phải chờ đợi thêm vài ba năm nữa để gặp được một hồng nhan tri kỷ thì cũng xứng đáng anh à.
– Đâu có ai biết sẽ còn bao nhiêu năm nữa?
Châu thâm trầm:
– Em đã suy nghĩ rất nhiều về chỗ này, có lẽ không khó lắm đâu anh chị; em chỉ còn hai chị và các cháu bên Mỹ, nếu quả thật là duyên phận và cần phải hy sinh, em cũng có thể về sống luôn bên đó mà.
– Như vậy, theo anh nghĩ, đã bớt đi một rào cản vô cùng quan trọng, anh sẽ cố gắng phần anh.
– Chị cũng sẽ hết sức nói vô cho chú. – Ngọc Loan xen vào – Tuy nhiên, có một điều anh chị nói trước để không bị “tai nạn” sau này.
– Chị nói gì nghe ghê vậy? Châu cười thắc mắc.
– Chuyện giới thiệu là do anh chị tình nguyện nhưng được hay không là do hai người. Hai người phải tìm hiểu nhau cho kỹ và tự quyết định cho tương lại của mình mà anh chị không chịu bất cứ trách nhiệm nào hết.
– Vâng, em hiểu. Anh Phong cũng đã nói với em giống như chị rồi.
– Nâng ly cầu chúc điều tốt đẹp nhất. – Ngọc Loan cầm ly rượu lên nói với hai người.
Trực nhớ lại mẩu đối thoại với Phương Lan mấy tuần trước, Phong tiếp lời:
– Anh cũng muốn nói cho Châu biết là mấy tuần trước anh có thăm dò ý tứ của Phương Lan về việc cô ấy “bước thêm bước nữa”, nhưng có lẽ vì bận bịu với công việc mới nên có vẻ thờ ơ. Cô ấy đã được ông bà Thành, chủ tiệm thuốc tây, nhận làm con nuôi và quyết định cho cô ấy toàn quyền quản trị tiệm thuốc để ông bà nghỉ hưu đi thăm con cháu.
– Vậy thì đâu có nhiều hy vọng hả anh? Châu hỏi.
– Còn tuỳ thuộc vào duyên số của chú ra sao.
– Chưa có cơ hội làm quen nữa mà!
– Chú đã một thân một mình khá lâu, nếu có phải chờ đợi thêm một thời gian nữa chắc không sao phải không?
– Kiên nhẫn thì em có thừa chỉ sợ mặt hồ đang yên tĩnh bị khuấy động mà không tìm thấy cá.
– Chúng ta đang nói chuyện “take a chance” (thử thời vận) thôi mà. Ở đời có cái gì làm chắc nhưng muốn về tới mục tiêu thì cần phải bước tới, dù rất chậm.
– Em không có vấn đề. Em chấp nhận, được hay không cũng okay với em.
– Không còn “sợ mặt hồ bị khuấy động mà không có cá” nữa sao?
– Với sự thương mến của anh chị, em vui lòng take a chance.
Cả ba cùng cười, nâng ly làm một ngụm. Đặt ly xuống bàn, Phong tiếp:
– Anh có nói chuyện với Phương Lan, cô ấy nói tương lai của cháu Lan Huệ mới là quan trọng. Và đã khẳng định là trước sau gì cũng sẽ đưa con bé qua Mỹ.
– Nhưng… cho biết đến bao giờ?
– Dĩ nhiên không ai biết được, nhưng anh hy vọng sẽ có những thay đổi tốt đẹp hơn. Nếu là duyên số trời định, việc đến sẽ đến.
Câu chuyện bị gián đoạn vì cô bồi bàn trở lại để hỏi về thức tráng miệng nhưng không ai muốn.
– Chú nghĩ sao về đứa bé, con Phương Lan?
– Lan Huệ hả anh? Sự hiện diện của nó giúp em quyết định dễ dàng hơn vì em đã cầu mong có một đứa con từ lúc mới lập gia đình.
– Nhưng chú chưa từng thấy mặt cả hai mẹ con làm sao chú dám chắc là sẽ yêu thương họ thật lòng?
– Thì anh đã nói cả hai đều thông minh, xinh đẹp. Em tin anh. Hơn nữa cũng còn tuỳ thuộc vào duyên phận của mình nữa phải không anh. Dù sao đi nữa, việc có thành tựu hay không em cũng cam lòng.
Ngọc Loan chen vào:
– Chú yên tâm, anh Phong mà khen ai thì người đó phải là người đáng làm bạn. Anh chị rất thương bé Lan Huệ. Anh chị mong chú và Phương Lan hợp tính nhau để quyết định cùng nhau đi nốt con đường tình dang dở.
– Em cũng cầu mong vậy.
Châu cầm chai rượu lên dự định rót vào ly của Ngọc loan trước, nhưng nàng khoát tay:
– Chị không uống nữa đâu. Chị vốn không thích uống rượu nhưng vì vui sinh nhật của chú nên hôm nay đã uống khá nhiều rồi; đợi khi nào chú có tin vui, chị lại uống nữa.
Châu rót cuốc rượu cuối cùng vào hai ly, Phong nâng ly mời:
Việc gì tới sẽ tới, cám ơn chú đã cho anh thưởng thức rượu ngon hôm nay. Chúc chú sinh nhật và những ngày tháng tới đầy niềm vui và hạnh phúc.
Ngọc Loan xoay qua hỏi Phong:
– Anh có dự định bao giờ nói chuyện này với Phương Lan?
– Dù gì thì lúc này chưa phải là lúc, vì công việc hiện tại của cô ấy rất nặng nề.
– Vâng, chắc đợi thêm một thời gian ngắn cho mọi việc ổn định rồi sẽ nói. Em sẽ phụ anh giúp lời.
– Cám ơn anh chị, không cần gấp đâu. Nếu đề cập việc đó trong lúc này sẽ làm cô ấy khó chịu. Cứ để tuỳ duyên thôi.

***
aa2

Hai chữ “tuỳ duyên” đã là nguyên nhân chính cho sự im lặng gần 6 tháng dài cho tới khi cú điện thoại của Phương Lan gọi qua vào trưa Mồng Một Tết Nguyên Đán. Phong vừa bấm nút nhận đã nghe thấy giọng nói nửa Huế nửa Nam ở đầu bên kia:
– Chào anh chị, mẹ con em xin kính chúc đại gia đình anh chị và các cháu một năm mới an khang, hạnh phúc, và sức khoẻ dồi dào.
– Ô lâu quá không liên lạc vì anh biết Phương Lan rất bận rộn trong công việc quản trị nhà thuốc tây.
– Em nghĩ thời gian qua anh bận nhiều việc quan trọng nên không liên lạc với mẹ con em, hay anh có buồn em chuyện chi không?
– Anh đâu có buồn gì em, chỉ là anh biết em mới tiếp nhận một cái tiệm đông khách như vậy chắc chắn phải rất bận nên anh không muốn quấy rầy, để cho em dồn tâm lực vào công việc.
– Xin lỗi anh chị. Em vẫn nhớ nghĩ đến anh chị nhưng thật tình càng ngày càng bận bù đầu nơi.
– Chúc mừng em. Bé Lan Huệ ra sao rồi? Cụ ra sao rồi?
– Cháu vẫn học hành tốt, sức khoẻ mọi người khả quan. Tuy nhiên, Mạ em càng ngày càng yếu, em vẫn canh cánh trong lòng, chiếc lá vàng khô không biết lúc mô thì gió thổi lìa cành!
– Chuyện ngày mai không ai biết được. Chuyện sinh tử ai rồi cũng phải một lần. Cứ cầu mong điều tốt nhất và chuẩn bị tinh thần cho điều tệ hại nhất. Anh chị mừng nghe mọi người bình yên, và sức khoẻ tốt đẹp. Xin chúc thọ mừng tuổi Bác và cầu chúc em những điều tốt đẹp nhất trong năm mới; chúc Lan Huệ học hành thăng tiến, xinh đẹp, giỏi dang. Công việc buôn bán ra sao rồi em?
– Việc buôn bán vẫn hanh thông anh à. Em rất may mắn có chị Tần. Chị là một người em hoàn toàn tin cậy, được bà con quý mến với sự mát tay của chị. Chị vẫn luôn có nhiều bệnh nhân tìm đến và luôn giúp em cật lực những khi có thể được.
– Anh mừng cho em! Chắc không lâu em sẽ trở thành đại gia em há?
– Anh cứ chọc em hoài. Cuộc sống vật chất của chúng em tuy nay có phần ổn định nhưng em vẫn lo nghĩ đến tương lai của con bé.
– Em có tiền thì cứ gửi cháu vào những trường tư tốt nhất.
– Đâu có đơn giản vậy đâu anh. Vả lại, ở Quảng Ngãi cũng rất giới hạn mà gửi đi xa thì chẳng thà cho nó qua Mỹ.
– Đã không tính được thì bận tâm làm gì?
– Mẹ em ngày một già yếu! Rồi cũng phải tới lúc lá vàng lìa cội. Hiện tại em chẳng tính toán được gì ngoài công việc hàng ngày. Ba Mẹ nuôi của em cũng rất hài lòng về việc kinh doanh của nhà thuốc.
– Ông bà Thành có về trong dịp Tết không?
– Dạ có! Về hơn tháng rồi. Hôm qua Ba Mẹ có tới tiệm cúng tiễn ông bà.
– Ông bà Thành có nói chi về việc kinh doanh không?
– Dạ không, vì em vẫn báo cáo mọi sinh hoạt của tiệm rất chi tiết, rõ ràng cho Ba Mẹ mỗi tháng. Về đây cả tháng nhưng Ba Mẹ chỉ ghé qua hai lần rồi đi. Ba Mẹ có khuyên em tìm thêm người giúp việc.
– Em có muốn thêm một người tiếp tay em không?
Nghe đầu dây im bặt một lúc, rồi giọng nói như đang cười trong phone:
– Anh đừng noái “muốn giới thiệu người nào đó cho em” nghe?
– Nếu có người ở Mỹ lâu năm, rất thích nghi với hoàn cảnh mẹ con em, muốn tình nguyện về sống luôn bên đó với em thì sao?
– Em không nghĩ ai có thể làm một quyết định không sáng sủa như rứa.
– ???
– Theo tìm hiểu của em thì nước Mỹ so với Việt Nam đúng là một thiên đường!
– À anh hiểu em muốn nói gì rồi. Không ai dại gì bỏ thiên đường để tìm về đất khổ phải không? Nhưng em cũng nên nhớ con người ta vì tình yêu có thể hy sinh nhiều thứ.
– Hi hi… anh muốn noái “một mái nhà tranh hai quả tim dzàng” hả anh?
– Hahaha!
– Đã đành vì tình yêu người ta có thể hy sinh nhiều thứ, nhưng hoàn cảnh của em bi chừ không có chỗ trong những truyện thần tiên như rứa.
– Dù em chưa biết hắn nhưng anh đã nói rất rõ về tình trạng của em cho hắn rồi.
– Điều gì khiến anh tự tin dữ rứa? Chọn chồng cho em nữa! Người ta chứ đâu phải anh mà biết chắc là họ sẽ thích em và em sẽ thích họ?
– Hahaha! Anh tin là anh hiểu được tính cách của em. Anh rất hiểu hắn vì hắn là học trò của anh và qua giao tiếp thường xuyên bên này. Anh tin là hắn sẽ rất thích hợp với em.
– Em không muốn ai thương hại em, kể cả anh.
– Tại sao em nói thế?
– Tại vì anh thấy em mẹ goá con côi nên cứ muốn em lấy chồng.
– Cái đó thì đúng nhưng không có nghĩa là thương hại. Tại anh thấy bé Lan Huệ mỗi ngày một lớn, và nhu cầu cho nó cũng sẽ lớn theo trong khi Bác gái càng lúc càng già yếu. Em biết mà, chúng ta sống ở đời sống này giống như trong một cuộc chạy đua tiếp sức, không chuẩn bị thì làm sao có cơ hội giành chiến thắng; nếu chúng ta cứ bị bất ngờ hoài sẽ hỏng cả cuộc đời.
– Em biết em không còn trẻ nhưng tình cảnh của em bây giờ rất khó anh à!
– Anh rất hiểu, nhưng hôm nay ngày đầu năm, tiệm đóng cửa phải không? Em cho anh cơ hội nói với em về điều anh muốn nói, chỉ mong em kiên nhẫn lắng nghe rồi cho anh biết ý kiến sau, được không?
– Dạ anh cứ noái, em xin lắng nghe anh.
– Anh muốn nói với em về một người có tiêu chuẩn như em nói với anh lúc trước, một người tử tế hiếm hoi, rất hợp với tính tình của anh. Tên hắn là Châu, 50 tuổi, đang là học trò của anh. Châu ghi danh học đúng lúc Huệ mất đi. Kể từ đó đến nay vẫn tập tành siêng năng, đều đặn. Anh mất Huệ và liền có Châu nên rất lấy làm an ủi. Nhiều lúc anh cứ lộn Châu là Huệ. Hắn là một kỹ sư điện toán, đang làm việc cho hãng điện toán danh tiếng, Hewlett Packard, ở Houston; đã từng có vợ nhưng hai không thể có con dù họ rất mong ước. Đã không thể có con mà hai vợ chồng càng ngày càng có lối sống khác biệt, nếu không nói là trái ngược nhau. Vì thế, một ngày đẹp trời trong quá khứ, hai người đồng ý ly dị theo lời đề nghị của Thanh Loan, vợ Châu. Hắn cho Loan hầu hết tài sản hiện có, chỉ giữ lại căn nhà, một số tiền mặt và chương trình hưu bổng của hãng. Đời sống của hắn bây giờ an bình như một thầy tu: đi làm, đi tập, làm vườn, đọc sách, nghe nhạc ở nhà… Không còn cha mẹ, cả hai chị đã có gia đình riêng, rất thành đạt, hiện ở California.

Phong ngưng một lúc nhưng không thấy Phương Lan lên tiếng.
– Em còn đó không?
– Dạ em đang lắng nghe anh.
– À! Anh đã kể cho Châu nghe hoàn cảnh của em. Châu đã xin thời gian suy nghĩ chín chắn rồi mới trả lời anh. Khoảng 6 tháng trước, nhân dịp sinh nhật 50 tuổi, hắn mời anh chị đi ăn ngoài và cho biết là đồng ý để anh chị thăm dò ý tứ của em. Hắn còn nói, tình cảnh của em như anh nói thì đang quá bận rộn, hãy để thư thả tuỳ duyên, không cần phải hỏi ngay, hắn có thừa kiên nhẫn… Nghe hắn nói vậy và nghĩ tới công việc của em, vừa tiếp nhận tiệm thuốc, biết bao nhiêu việc phải lo nên chưa vội thổ lộ với em cho đến hôm nay… ngày lành tháng tốt!
– Anh noái xong chưa ạ?
– Còn một điều quan trọng nữa. Và đó là mấu chốt của vấn đề. Hắn nói hắn có đời sống độc lập, hoàn toàn không bị ràng buộc vào đâu, lệ thuộc vào ai; nếu cần, hắn có thể về sống ở Việt Nam.
– …
– Phương Lan, em còn đó chứ?
– Dạ, em còn đây… nhưng…
Tôi kiên nhẫn không hỏi gì thêm trong khi Phương Lan có vẻ bối rối, ngập ngừng… mãi một lúc sau:
– Anh cho em trả lời anh sau hí, chừ thì đầu óc em mông lung lắm, không biết noái răng mô.
– Anh đâu có bắt em chịu liền đâu chứ? Chỉ nói cho em những gì anh cần nói thôi. Anh không thể quả quyết về quan niệm sống của Châu nhưng qua giao tiếp, anh nghĩ, nếu em yêu Huệ thì em sẽ chấp nhận được Châu. Dù gì, hai người cũng sẽ tự mình tìm hiểu nhau, anh chị chỉ tạo cơ hội mà hoàn toàn không chịu trách nhiệm trong tương lai của hai người. Quả bóng đang ở chân em, cứ quan sát thật kỹ rồi giao banh cho trung vệ hay đá thẳng vào gôn cũng được mà.
Cả hai người cùng cười sau câu diễu của Phong.
– Một lần nữa, cho anh kính lời chúc Tết Cụ, nhờ em thơm con bé, chúc nó ăn nhiều, chóng lớn, ngoan ngoãn và học hành thăng tiến.
– Anh còn giờ noái chuyện với con một chút không? Hắn dặn em cho hắn noái chuyện với Ba nuôi của hắn mỗi lần em noái chuyện với anh. Hắn đang ngồi chờ đằng tê tề.
– Ồ, vậy thì tốt quá!
– Con kính chào Ba nuôi. Con kính chúc Tết Ba nuôi. Chúc Ba sức khoẻ dồi dào, con nghe người ta chúc như ri, chúc Ba trong năm mới “tiền vô như nước sông Trà, tiền ra nhỏ giọt như cà phê phin”, hí hí!
– Hahaha! Chào con gái ngoan. Ba cũng chúc con chóng lớn, xinh đẹp và học hành tiến bộ.
– Con cám ơn Ba. Con vẫn học tốt, nhưng nhớ Ba nhiều lắm lắm luôn. Bao giờ Ba về thăm con?
– Ba cũng rất nhớ con nhưng chưa về được. Thế nào rồi mình cũng sẽ gặp nhau con à. Ba nhờ Mẹ con lì xì Tết cho con giùm Ba nghen.
– Dạ con cám ơn Ba nhiều lắm, con không cần tiền mô, con cần Ba thôi. Mạ con đã lo cho con không thiếu bất cứ thứ chi từ ăn mặc, sách vở, và luôn tiền quà bánh hàng ngày nữa. Con noái nhỏ Ba nghe nghe, con chỉ tiêu một ít thôi, để dành được nhiều tiền lắm rồi Ba nờ.
– Con ngoan. Con cố gắng học hành. Một điều chắc chắn là sớm muộn gì con và mẹ con cũng sẽ qua sống bên Mỹ, Ba và con sẽ có nhiều cơ hội gặp nhau.
– Nhưng biết bao chừ mới tới lúc nớ. Ba tìm cách về bên ni thăm con đi Ba?
– Ba không hứa nhưng sẽ cố gắng.
– Ba cần biết là con nhớ Ba lắm. Thôi Ba noái chuyện tiếp với mạ con nghe.
– Con cũng cần biết là Ba nhớ con nhiều hơn con nhớ Ba, chỉ vì chưa có điều kiện thuận tiện để gặp nhau mà thôi. Tạm biệt con. Chúc con có một cái Tết vui thật là vui.
– Tạm biệt Ba!
Có lẽ con bé trao điện thoại cho mẹ nó nên nghe tiếng Phương Lan bên đầu dây:
– Dạ em đây. Ba con to nhỏ cái chi mà mặt mày hắn có vẻ vui lắm?
– Không có gì. Anh nói sẽ nhờ em lì xì Tết cho nó ít tiền quà mà nó chỉ cám ơn nhưng không chịu nhận. Em lì xì cho nó một trăm giùm anh, anh sẽ chuyển ngân cho em vài hôm nữa. Em không được từ chối, hôm nay là Mồng Một Tết, lì xì là tục lệ và là nghĩa cử cần thiết đối với con cháu mà thôi.
– Dạ anh đã noái rứa thì em còn noái chi được nữa. Nhưng anh chỉ nên cho một ít tượng trưng thôi. Con không thiếu thốn bất cứ thứ chi. Độ này em làm cũng được nhiều tiền lắm. Dù tiền của là huyết mạch của cuộc sống nhưng hạnh phúc của em bi chừ là sức khoẻ và sự yên bình của Mạ em và con bé. Còn niềm vui của em là công việc ở tiệm thuốc và biết còn có một người anh đang ở xa thật xa vẫn lo lắng cho sự an nguy của mạ con em.
– Anh hiểu. Chúc em một năm mới đầy hứa hẹn và sung túc.
– Cho em nói chuyện và chúc Tết chị Ngọc Loan đi anh?
– Chị đã qua nhà bà chị ở gần đây chơi với nhau rồi. Để anh nhắn lại.
– Rứa thì em chào tạm biệt anh. Mà anh nhớ là gọi em ngày mô cũng được sau 10g tối bên ni.
– Anh nhớ rồi. Tạm biệt!

Gác điện thoại xong, Phong thở phào như mới vừa để một gánh nặng xuống. Thật ra mấy tháng nay Phong rất ray rứt, lưỡng nan vì biết Phương Lan rất bận, nhất là không biết nàng sẽ phản ứng ra sao khi nghe chuyện về Châu. Mỗi lần gặp nhau ở trường võ, dù không ai nói gì khác ngoài chuyện tập luyện võ thuật, nhưng Phong cũng biết là Châu đang kiên tâm chờ đợi… chỉ vì tính tình hắn điềm đạm, có thừa kiên nhẫn, lại ít nói và đặt hết niềm tin vào Phong, biết là Phong nhất định sẽ cho Châu biết ngay nếu có tin tức gì về chuyện mai mối.

Chàng tính gọi báo tin vui cho Ngọc Loan nhưng nghĩ lại chờ khi nàng về rồi cùng gọi báo cho Châu biết. Nhưng Phong lại nghĩ, “thôi để lúc nào thuận tiện sớm nhất, có thời gian tốt nhất, không gian thoải mái, cùng với Ngọc Loan ngồi xuống thảo luận trực tiếp với Châu thì tốt hơn.” Phong mỉm cười hài lòng với chính mình, bước tới bàn Phật đốt thêm vài nén nhang và thành kính lâm râm cầu nguyện.

Hương xuân thoang thoảng từ trong tâm thức khi Phong nhìn lên bàn thờ nghi ngút khói hương với mâm ngũ quả và cành đào lấm tấm những hoa và lộc của người bạn biếu tuần trước. Nhớ lại những mùa xuân xưa với mai vàng, pháo đỏ, lộc non… lòng bồi hồi nhớ tiếc. Không biết đến bao giờ chàng mới có thể nhìn ngắm lại mùa xuân trên quê hương yêu dấu. Nhìn theo những tia nắng vàng xuyên qua khung cửa sổ, bên ngoài hàng thông đong đưa, bóng mát ôm gần kín khu sân rộng trước ngõ, nơi có mấy cụm hoa cúc nở vàng cùng với mấy bụi Azelea đua chen sắc màu rực rỡ. Lòng cảm nhận một mùa vui dường như đang trở dậy đâu đây, nhưng tai không nghe được trời xuân cất cao tiếng hát…

 

Kingwood, Mùa Xuân 2016

 

 
Xem thêm...
Theo dõi RSS này