Virus corona : Số tử vong tiếp tục tăng

Tại một phòng bệnh chăm sóc bệnh nhân virus corona mới, ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 28/01/2020.

Tại một phòng bệnh chăm sóc bệnh nhân virus corona mới, ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 28/01/2020. STR / AFP

    Virus corona có thể lây từ người sang người trong vòng 15 phút     

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, Bộ Y tế bang New South Wales của Australia đã đưa ra cảnh bảo virus corona mới (2019-nCoV) có thể lây từ người sang người trong vòng 15 phút nếu có tiếp xúc gần, như trò chuyện trực tiếp với người bệnh, hoặc sinh hoạt trong một không gian kín với người bệnh trong vòng 2 giờ. Các cơ quan y tế Trung Quốc vừa xác nhận người nhiễm bệnh có thể truyền virus ngay cả trước khi họ có các triệu chứng nhiễm bệnh.

Cho đến nay, virus corona được cho là lây lan tương tự cách lây truyền bệnh cúm, khi người bệnh ho hay hắt hơi.

Theo các Bác , mặc dù loại virus này không dễ lây lan như bệnh sởi, nhưng nó có thể lan truyền theo nhiều cách.

Khác với các virus lây trong không khí có thể di chuyển xa, virus corona lây lan khi người nhiễm virus ho hay hắt hơi bắn nước bọt trong phạm vi 1-2m, người khác có thể nhiễm virus này nếu chạm tay vào bề mặt dính nước bọt của người bệnh sau đó đưa tay lên gần mũi hoặc miệng.

In Macau on Tuesday many shoppers wore face masks. The government has recommended that people across China wear masks to halt the spread of a dangerous coronavirus.
 
Công dân Pháp hồi hương từ Vũ Hán, Trung Quốc, đến căn cứ không quân Istres, gần Marseille, Pháp, ngày 31/01/2020.
Công dân Pháp hồi hương từ Vũ Hán, Trung Quốc, đến căn cứ không quân Istres, gần Marseille, Pháp, ngày 31/01/2020. Adj Olivier Favre/Etat Major des Armees/ Handout via REUTERS
Y bác sĩ Hồng Kông biểu tình đòi đóng cửa biên giới với Hoa lục, bên ngoài trụ sở cơ quan Y Tế đặc khu, ngày 4/2/2020.
Y bác sĩ Hồng Kông biểu tình đòi đóng cửa biên giới với Hoa lục, bên ngoài trụ sở cơ quan Y Tế đặc khu. REUTERS/Tyrone Siu
Ngày 06/02/2020, khoảng 20.000 nhân viên y tế Hồng Kông đe dọa bãi công đòi chính quyền đóng cửa toàn bộ biên giới với Hoa Lục ngăn ngừa virus corona.
                      Thứ Sáu ngày 07 tháng 2 năm 2020                       

Ngày 5-2, số người tử vong vì 2019-nCoV vượt ngưỡng 500 người và ngày 6-2 vượt ngưỡng 600 người.

Ngày 3-2, số người nhiễm virus vượt ngưỡng 20.000 và ngày 6-2 vượt ngưỡng 30.000.

Các số liệu này có thể khác nhau và thay đổi theo nguồn và thời điểm ghi nhận của từng tổ chức.

+ Theo số liệu của trang Worldometers sáng 7-2-2020, cả thế giới đã có 31.481 người nhiễm virus (tăng từ 28.276 người sáng qua), trong đó có 4.824 người (chiếm 15%, tăng so với 14% hôm qua) trong tình trạng nguy kịch. Riêng ở đại lục Trung Quốc có 31.161 người nhiễm (tăng từ 28.018 người sáng qua). Có 638 người tử vong (tăng từ 565 người hồi sáng qua), trong đó 636 người ở đại lục Trung Quốc (tăng so với 563 người hồi sáng qua) và 2 người ở Philippines và Hong Kong. Có 73 người chết trong ngày 6-2. Số người được chữa khỏi 2019-nCoV hiện là 1.563 người (tăng từ 1.173 người vào sáng qua).

Confirmed Cases and Deaths by Country and Territory

The novel coronavirus (2019-nCoV) is affecting 28 countries and territories around the world. Dates below are based on GMT+0.

The bulk of China’s new cases and deaths for Feb. 6 are reported at about 22:00 GMT (5:00 PM ET) for Hubei, and at 00:00 GMT (7:00 PM ET).

Ngày 6 và 5-2 là 2 ngày có số người tử vong cao nhất (73 người/ngày) kể từ khi phát hiện ca tử vong đầu tiên ngày 9-1-2020. Ngày 4-2 có 66 người, ngày 3-2 có 64 người chết, ngày 2-2 có 58 người chết, ngày 1-2 có 45 người chết và ngày 31-2 có 46 người chết.

+ Trang thông tin cập nhật về dịch Wuhan coronavirus 2019-nCoV Global Cases Johns Hopkins CESE của trường Đại học Y Johns Hopkins, một trường có tiếng ở Mỹ, tính tới sáng 7-2-2020 (theo giờ VN), ghi nhận: có 31.377 trường hợp nhiễm virus được xác nhận trên thế giới (so với 27.797 trường hợp hồi sáng qua), trong đó có 31.111 ca ở đại lục Trung Quốc (so với 27.557 ca hồi tối qua). Có 638 người tử vong (so với 563 người hồi sáng qua), gồm 636 ở đại lục Trung Quốc, 1 người Trung Quốc ở Philippines và 1 người Hong Kong chết ở Hong Kong. Và có 1.541 người bệnh đã được điều trị hồi phục (so với 1.128  người hồi sáng qua), trong đó có 817 người ở tỉnh Hubei.

+ Số liệu của Bộ Y tế Việt Nam cập nhật lúc 9g00 ngày 7-2-2020 cho biết cả thế giới có 31.481 người nhiễm virus (so với 28.276  người  vào sáng qua). Có 639 người chết, trong đó 637 người ở đại lục Trung Quốc, 1 người ở Philippines và 1 người ở Hong Kong. Như vậy đã có 2 trường hợp tử vong vì virus 2019-nCoV bên ngoài đại lục Trung Quốc.

Riêng tại Việt Nam: có 12 ca nhiễm virus 2019-nCoV (gồm 9 người Việt Nam, 2 người Trung Quốc, và 1 người Mỹ gốc Việt). Có 77 trường hợp nghi nhiễm (sốt, ho, tới từ vùng dịch) đang được cách ly, tiếp tục theo dõi để hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng. (Tăng so với 57 trường hợp sáng hôm qua.) Ngoài ra còn có 379 trường hợp có sức khỏe bình thường, không có các dấu hiệu sốt ho, nhưng vẫn được cách ly theo dõi do có tiếp xúc gần với người nghi nhiễm virus. (Tăng so với 349 trường hợp hồi sáng qua).

+ Toàn bộ các tỉnh và vùng lãnh thổ của Trung Quốc đều đã có người nhiễm Wuhan coronavirus.

+ Có 27 nước và vùng lãnh thổ bên ngoài đại lục Trung Quốc đã có người nhiễm Wuhan coronavirus. Đó là các nước và vùng lãnh thổ: Thái Lan, Nhật Bản, Hong Kong, Singapore, Taiwan, Australia, Malaysia, Macau, Nga, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc, Đức, United Arab Emirates, Canada, Anh, Việt Nam, Italy, Ấn Độ, Philippines, Nepal, Cambodia, Sri Lanka, Phần Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Bỉ. Riêng ở Thái Lan, Taiwan, Đức, Việt Nam, Nhật Bản, Pháp, Mỹ, Hong Kong đã xuất hiện những ca người lây qua người mà bệnh nhân là những người không có đi tới Trung Quốc.

+ VIỆT NAM:

Bộ Y tế vừa thông báo thêm 2 trường hợp dương tính với nCoV, nâng tổng số ca dương tính với nCoV tại Việt Nam lên 12 người. Hai bệnh nhân đến từ Vĩnh Phúc, có chung tiền sử dịch tễ. Đây là mẹ ruột và em gái bệnh nhân N.T.D, một trong 7 người Việt Nam được cử sang Trung Quốc tập huấn tại Thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc và khi trở về Việt Nam bệnh nhân N.T.D đã được xác định dương tính với nCoV.

Đến ngày 6-2, đã có toàn bộ 63 tỉnh thành phố báo cáo Bộ GDĐT về việc quyết định cho học sinh nghỉ học để phòng dịch nCoV. Đa số các địa phương vẫn giữ nguyên lịch nghỉ học đã công bố, một số Sở GDĐT đã điều chỉnh cho học sinh tiếp tục nghỉ học đến hết 16-2 để phòng dịch. Bến Tre là địa phương cho nghỉ ít nhất (1 ngày) để thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh nCoV.

Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh nCoV Bộ GDĐT cũng đã họp chiều 6-2 và thống nhất đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh thành căn cứ tình hình thực tế tiếp tục cho học sinh nghỉ học, Bộ GDĐT có hướng dẫn cụ thể việc học bù cũng như lùi thời gian kết thúc năm học trong trường hợp cần thiết.

Một trung tâm triển lãm ở Wuhan được cải tạo thành một bệnh viện 2019-nCoV. Ảnh chụp ngày 5-2-2020. (Agence France-Presse — Getty Images /NYT/Internet. Thanks)

Bên trong một trung tâm triển lãm ở Wuhan được cải tạo thành một bệnh viện 2019-nCoV. Ảnh chụp ngày 5-2-2020. (Chinatopix, via Associated Press/NYT/Internet. Thanks)

Một trung tâm mua sắm gần như hoang vắng ở thủ đô Bắc Kinh ngày 6-2-2020. (Giulia Marchi for The New York Times/Internet. Thanks.)

Thêm 10 người trên tàu du lịch ở Nhật Bản xét nghiệm dương tính với coronavirus

Khoảng 3.700 người đang phải đối mặt với ít nhất 2 tuần cách ly trên tàu du lịch. Con tàu bị cuốn vào dịch corona virus toàn cầu khi một người đàn ông 80 tuổi ở Hong Kong cho kết quả xét nghiệm dương tính với virus này sau khi rời tàu vào cuối tháng 1. © Được VTC cung cấp

Trước đó, nỗi sợ nhiễm coronavirus có thể xảy ra trên tàu du lịch trở thành hiện thực khi 10 trong số 31 hành khách được thử nghiệm cho kết quả dương tính. Nhà khai thác con tàu, Princess Cruise, cho biết trong một tuyên bố rằng 10 người là 3 hành khách Nhật Bản, 2 người Australia, 3 hành khách từ Hong Kong, 1 hành khách từ Mỹ và 1 thành viên đoàn người Philippines. Độ tuổi của họ là từ 50 đến 80, theo Bộ Y tế Nhật.

Nhật Bản có 20 trường hợp nhiễm coronavirus đã được xác nhận, trong đó 17 trường hợp đã ở Vũ Hán. Nhật Bản cũng đã đưa hơn 500 công dân từ Vũ Hán về.

Du thuyền Diamond Princess chở theo 3.700 người neo đậu tại Yokohama, Nhật Bản

       Nếu lỡ vướng viruscorona, bạn nên làm gì để thoát hiểm?       

Nếu lỡ vướng viruscorona, bạn nên làm gì để thoát hiểm?

Các bạn nên dành chút thời gian đọc bài viết này, để có chút kinh nghiệm dành cho bản thân và gia đình bạn bè. Phòng trường hợp không may lỡ vướng phải con virus độc ác này

Khi bạn biết mình bị lây nhiễm con vỉut CORONA Vũ Hán vì ho nhiều, đau ngực, khó thở, nhức đầu và tiêu chảy - người bị nóng sốt lâu không cảm thấy giảm thì hãy làm đúng sau đây:

(1) Uống thuốc Tylenol giúp hạ nhiệt và đắp khăn lạnh vào đầu. Tuyệt đối không sợ hãi, phải thật bình tĩnh vì sống chết có số mạng - mình cố gắng tận hết sức mình - càng sợ hãi về tâm lý thì cơ hội mình càng ít hy vọng hơn - nhớ thật kỹ là không gì sợ hãi khi nhiễm bệnh.

(2) Tự mình cách ly với gia đình, người thân - tìm một nơi thoáng mát nằm nghỉ ngơi - một nơi có cửa sổ đưa nhiều không khí vào

(3) Mỗi ngày uống nhiều nước cỡ 3 lít - 1 ly nước cam và cố gắng ăn đủ bữa. Cố gắng ăn để cơ thể đủ sức chống lại Virus - nhịn đói rất nguy hại. Nếu khó ăn quá, ăn không nỗi thì uống 1 ly nước trà ấm pha đường tạm thời.

(4) Lúc người nóng sốt thì cơ thể lại cảm thấy lạnh nên ai cũng muốn đắp chăn trùm kín - đây là đều tối kị - không nên đắp chăn dù cảm thấy ớn lạnh - đắp tấm khăn mỏng thôi - Người trong nhà giúp người bệnh (nhớ mặc áo mưa nilon và đeo khẩu trang) - Giúp bằng cách đắp khăn lạnh lên đầu người bệnh giúp hạ nhiệt, thay khăn lạnh nhiều lần.

(5) Tylenol là thuốc tốt nhất sử dụng trong lúc ngực bị đau và uống thuốc ho nếu bị ho nhiều - NHỚ CHO KỸ thuốc ho

(6) Sau khi ăn đủ bữa, uống thuốc giảm đau và thuốc ho thì cố gắng ngủ càng nhiều, cành tốt. Thức dậy thấy đói bụng thì uống 1 ly nước trước khi dùng bữa.

(7) Nếu quý bạn làm đúng theo lời dặn này thì cơ hội hết bệnh rất cao và bệnh sẽ giảm dần sau 7 ngày - Sau khi hết bệnh này thì cơ thể bạn đã có kháng tố chống lại con virus Vũ Hán, tuy nhiên phổi sẽ bị hơi đau đôi khi và sẽ khỏi sau 1 tháng.

Trong thời gian hết bệnh thì nên tập thở mỗi buổi sáng sớm lúc không khí trong lành.

Vương Văn Quân là cư dân ở Vũ Hán, thành phố tâm chấn của dịch virus corona gây chết người.

Vương làm nội trợ, năm nay 33 tuổi và gia đình bà vẫn ở lại thành phố kể từ khi Vũ Hán bị phong tỏa vào 23/1.

Kể từ đó, virus đã lây nhiễm cho hơn 20.000 người trên toàn thế giới, dẫn đến ít nhất 427 người tử vong.

Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi từ bên trong Vũ Hán, Vương Văn Quân nói với BBC về cuộc đấu tranh sinh tồn đầy đau đớn của gia đình bà.

Kể từ khi dịch virus corona bùng phát, chú tôi đã qua đời, bố tôi bị bệnh nặng và mẹ và dì tôi bắt đầu xuất hiện một số triệu chứng.

Chụp CT cho thấy phổi của họ bị nhiễm trùng. Anh trai tôi cũng bị ho và khó thở.

Bố tôi bị sốt cao. Nhiệt độ của ông ấy là 39,3 độ C ngày hôm qua và ông ấy liên tục ho và khó thở. Chúng tôi có cho ông ấy thở bằng máy oxy ở nhà và ông ấy phải phụ thuộc vào cái máy đó 24/7.

Hiện tại ông ấy đang phải dùng cả thuốc Đông y và Tây y. Không có bệnh viện cho ông ấy nhập viện đến vì trường hợp của ông ấy vẫn chưa được xác nhận do họ thiếu bộ dụng cụ xét nghiệm.

Mẹ và dì của tôi đi bộ đến bệnh viện mỗi ngày với hy vọng có được một chiếc giường cho bố tôi bất chấp tình hình sức khỏe của chính họ. Nhưng không có bệnh viện nào chịu nhận.

'Không ai giúp đỡ chúng tôi'

Ở Vũ Hán, có nhiều điểm cách ly để chứa những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ hoặc vẫn đang trong thời gian ủ bệnh.

Những cơ sở này đơn giản và cơ bản nhưng đối với những người nguy kịch như cha tôi thì lại không có giường cho họ.

Chú tôi thực sự đã chết ở một trong những điểmcách ly vì không có cơ sở y tế cho những người có triệu chứng nghiêm trọng. Tôi thực sự hy vọng cha tôi có thể được điều trị thích hợp nhưng không ai chịu tiếp xúc với chúng tôi hoặc giúp chúng tôi vào lúc này.

Tôi đã liên lạc với các nhân viên xã hội nhiều lần, nhưng câu trả lời tôi nhận được là, "chúng tôi không thể nào có được một chiếc giường trong bệnh viện".

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố dịch virus corona là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu

Chúng tôi ban đầu nghĩ rằng điểm cách ly mà bố và chú tôi đã đến là một bệnh viện, nhưng hóa ra đó là một khách sạn.

Không có y tá hoặc bác sĩ và không có máy sưởi. Họ đến vào buổi chiều và các nhân viên ở đó phục vụ họ với một bữa tối lạnh lẽo tối hôm đó. Chú tôi lúc đó rất ốm, với các triệu chứng hô hấp nghiêm trọng và bắt đầu bất tỉnh.

Không có bác sĩ nào đến để điều trị cho ông ấy. Ông ấy và bố tôi ở trong phòng riêng và khi bố tôi đến gặp ông ấy lúc 6:30 sáng, ông ấy đã qua đời rồi.

Một đại lộ chính ở thành phố Vũ Hán, không một bóng người, sau khi chính quyền thành phố cấm mọi phương tiện giảo thông không phải trọng yếu. Ảnh chụp ngày 26/01/2020.
Một đại lộ chính ở thành phố Vũ Hán, không một bóng người, sau khi chính quyền thành phố cấm mọi phương tiện giảo thông không phải trọng yếu. Ảnh chụp ngày 26/01/2020. China Daily via REUTERS

'Chúng tôi thà chết ở nhà hơn là đi cách ly'

Các bệnh viện mới đang được xây dựng dành cho những người đã ở trong bệnh viện rồi. Họ sẽ được chuyển sang những bệnh viện mới.

Nhưng đối với những người như chúng tôi, chúng tôi thậm chí không thể có được một chiếc giường bây giờ, chứ đừng nói đến việc có được một chiếc giường trong các bệnh viện mới.

Nếu chúng tôi làm theo hướng dẫn của chính phủ, nơi duy nhất chúng tôi có thể đến bây giờ là những điểm cách ly đó. Nhưng nếu chúng tôi đi, những gì xảy ra với chú tôi có thể sẽ xảy ra với bố tôi.

Vì vậy, chúng tôi thà chết ở nhà còn hơn.

'Số người bị lây nhiễm rất lớn'

Có rất nhiều gia đình như chúng tôi xung quanh, tất cả đều phải đối mặt với những khó khăn tương tự.

Bố của bạn tôi thậm chí đã bị nhân viên tại các điểm cách ly từ chối vì ông bị sốt cao.

Nguyên vật liệu có hạn nhưng dân số bị nhiễm bệnh là rất lớn. Chúng tôi sợ, chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Thông điệp của bà Vương gửi ra thế giới

Image caption Lây nhiễm lan ra đến đâu?

Điều tôi muốn nói là, nếu tôi biết họ sẽ phong tỏa thành phố này vào 23/1, tôi chắc chắn sẽ đưa cả gia đình tôi ra ngoài, bởi vì chẳng có sự giúp đỡ nào ở đây.

Nếu chúng tôi ở một nơi khác, có thể sẽ có hy vọng. Tôi không biết liệu những người như chúng tôi, những người lắng nghe chính phủ và ở lại Vũ Hán, đã đưa ra quyết định đúng đắn hay không.

Nhưng tôi nghĩ cái chết của chú tôi đã trả lời câu hỏi đó.

==

Dịch bệnh virus corona Vũ Hán chưa phải là đại dịch

 

TTO - Gọi một dịch bệnh là đại dịch nếu không chính xác, dù là vô tình hay cố ý, sẽ gây hoang mang không cần thiết, thậm chí tổn hại với cộng đồng.

Dịch bệnh virus corona Vũ Hán chưa phải là đại dịch - Ảnh 1.

Một khu phố thương mại tại Bắc Kinh vắng tanh khi mọi người hạn chế ra ngoài vì lo ngại dịch bệnh, ảnh chụp ngày 5-2 - Ảnh: GETTY IMAGES

Trên thực tế, những ngày qua truyền thông quốc tế chưa dùng tới chữ "đại dịch" (tiếng Anh là "pandemic") để mô tả dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona gây ra, mà dùng thuật ngữ "dịch bệnh" ("epidemic") hoặc "sự bùng phát" ("outbreak").

Vậy vì sao thế giới chưa gọi dịch corona Vũ Hán là "đại dịch"?

Phân biệt "dịch bệnh" và "đại dịch"

Trung tâm phòng chống và kiểm soát dịch bệnh (CDC) của Mỹ định nghĩa "đại dịch" là dịch bệnh đã lây lan tới nhiều quốc gia hay nhiều châu lục, ảnh hưởng tới một số lượng lớn người. Mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh không nằm ở mức độ quan tâm, lo lắng của dư luận, cũng không phải ở số ca tử vong.

Bất kể việc đã có hơn 30.000 người nhiễm virus corona Vũ Hán và hơn 630 người chết, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố đây là vấn đề y tế khẩn cấp toàn cầu, nhưng hầu hết các chuyên gia vẫn đồng thuận rằng đó chưa phải đại dịch.

Trước hết, theo báo Los Angeles Times, khi WHO tuyên bố một dịch bệnh là Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế (PHEIC), họ phải cân nhắc 3 nhân tố chính.

Thứ nhất, dịch bệnh đó có bất thường hay không thể lường trước? Với một chủng virus mới chưa từng biết tới trước đó như 2019-nCoV, câu trả lời là "Có".

Thứ hai, dịch bệnh đó có tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng vượt ra ngoài biên giới lãnh thổ một quốc gia không? Với thực tế đã ghi nhận hàng chục ca nhiễm tại 4 châu lục, câu trả lời một lần nữa là "Có".

Thứ ba, dịch bệnh này có cần quốc tế có hành động phản ứng tức thời không? Vì cần có công tác kiểm tra tầm soát dịch tại các sân bay, cửa khẩu và cần tài chính để hỗ trợ, triển khai công tác phòng dịch nên câu trả lời vẫn là "Có".

Tuy nhiên, các dịch bệnh có thể ở mức rất nghiêm trọng mà vẫn chưa tăng lên cấp đại dịch, miễn là ảnh hưởng của nó vẫn đang chỉ chủ yếu tại một khu vực. Trong trường hợp cụ thể của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona gây ra, khu vực này đang là Trung Quốc.

Dịch bệnh (epidemic), từ điển Cambridge (Anh) định nghĩa là sự xuất hiện của một bệnh cụ thể xảy ra với số lượng lớn người ở cùng một thời điểm, ví như dịch cúm, dịch sốt xuất huyết...

Đại dịch (pandemic), từ điển này định nghĩa là một bệnh xuất hiện ở gần như mọi nơi trong một khu vực hoặc gần như với tất cả mọi thành phần trong một nhóm người, nhóm động vật hay thực vật.

Dịch bệnh virus corona Vũ Hán chưa phải là đại dịch - Ảnh 3.

Hình ảnh chụp ngày 5-2 tại công trường xây dựng bệnh viện dã chiến Lôi Thần Sơn, một trong hai bệnh viện được xây khẩn trương để ứng phó dịch virus corona tại Vũ Hán - Ảnh: XINHUA

Không loại trừ khả năng sẽ thành đại dịch

Mặc dù vậy, khi các nhà nghiên cứu có thêm nhiều thông tin về mầm bệnh mới này, khả năng xảy ra đại dịch trong tương lai có hoàn toàn có thể.

"Các bệnh tật không bao giờ ngần ngại trước các biên giới lãnh thổ", ông Alex Azar, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ nhân sinh Mỹ, cảnh báo. Thực tế đã ghi nhận chủng virus corona mới lây lan từ người sang người, khiến nó đang có vẻ có cơ chế lây nhiễm giống virus cúm (một tác nhân đại dịch kinh điển) hơn so với các chủng virus corona khác.

Ít nhất 10 người đã nhiễm 2019-nCoV ở Đức dù chưa từng đến Trung Quốc; tương tự với 5 người bệnh khác ở Hàn Quốc, 3 người ở Nhật Bản và 2 người ở Mỹ.

Nếu virus corona sớm được kiểm soát tại những nước đó, "chúng ta sẽ chỉ gọi đó là những sự bùng phát dịch riêng lẻ và đã được kiểm soát", bác sĩ Tom Inglesby, giám đốc Trung tâm an ninh y tế tại Trường Y tế công cộng Johns Hopkins Bloomberg, nói.

Tuy nhiên nếu số ca nhiễm bệnh ở châu Âu và Mỹ tăng mạnh mà không có liên hệ gì với Trung Quốc, "khi đó là đủ để gọi đây là đại dịch", ông Tom Inglesby nói.

Ngoài chuyện số ca nhiễm, một đại dịch còn khác rất nhiều với một dịch bệnh ở chỗ đại dịch gây ra những hậu quả mang tính toàn cầu.

Ngay lúc này, ảnh hưởng của dịch bệnh với lực lượng lao động Trung Quốc là rất lớn, song ngoài Trung Quốc, chỉ có một số ít nước khác phải đối mặt với nguy cơ một cuộc khủng hoảng y tế cũng như kinh tế thực sự. Ngoài công tác tầm soát dịch ở sân bay, cửa khẩu, hoạt động thương mại toàn cầu vẫn đang diễn ra tương đối bình thường.

Giới chuyên gia y tế Mỹ cho rằng có thể rốt cuộc chủng mới virus corona sẽ "đi theo con đường" của virus cúm heo H1N1, chủng virus từng gây đại dịch năm 2009. Dịch bệnh này sau đó suy yếu vào năm 2010 nhưng chủng virus đó vẫn tiếp tục tồn tại như một trong những chủng virus chính yếu gây cúm mùa.

Vì sao SARS là đại dịch?

Dịch bệnh Hội chứng hô hấp cấp nặng (SARS) giai đoạn 2002-2003 được định danh là đại dịch vì lây lan sang 26 quốc gia và các chuỗi lây nhiễm không chỉ ở Trung Quốc (tâm dịch), mà còn ở Canada, Hong Kong, Đài Loan, Singapore và Việt Nam.

 

   Đoàn Văn Sinh sưu tầm tổng hợp  

  Ảnh minh họa  

Xem thêm...

Nói về 24 loài hoa mai

24 loài hoa mai

 ~~<><><><>~~

Hình ảnh hoa mai vàng đẹp nhất của ngày xuân 4

Trên đất nước Việt Nam, người ta thường biết đến hoa mai qua loại hoa mai vàng năm cánh đặc trưng xưa nay mà người ta còn gọi là mai rừng, mai tự nhiên hay mai thiên nhiên chỉ có năm cánh, hoa nhỏ và thân cao to có khi đạt đến chiều cao hơn chục mét, hương thơm thoang thoảng, lây lất mùi gỗ rất dễ chịu và mát, không nồng và đậm như một số loài hoa khác. Nhưng thật ra trên thế giới có tất cả hai mươi bốn loài mai thuộc họ mai, tức là chi họ Ochna (Ochnaceae) khác với loài mai mơ gần giống như hoa đào của Trung cộng có màu trắng hoặc trắng hồng, cánh nhỏ, nhụy rậm và dày thường mọc thành chùm và hoa rậm, thân giống cây hoa đào, đoạn xù xì, đoạn trơn láng, màu xanh, da bóng và mọc cao to như cổ thụ.

Hoa mai tại Việt Nam mọc phổ biến ở miền Trung và miền Nam, đa phần là mai rừng tự nhiên. Sau này người ta sử dụng một số loại mai ghép lại với nhau và cho ra đời một loại mai nhân tạo đó chính là mai giảo nhiều cánh, số lượng cánh có thể lên đến hàng chục cho đến hàng trăm cánh xếp chồng lên nhau thành một đóa hoa dày và lớn. Nhưng thật ra hoa mai vàng trong tự nhiên cũng có loài đạt đến số lượng cánh rất cao (từ 12 cho đến 18 cánh). Mai tự nhiên có mùi hương tự nhiên rất thơm và thường nực nồng vào buổi sáng và dần dần mất mùi vào những khoảng thời gian còn lại trong ngày. Có lẽ vì buổi sáng sớm, nhiệt độ còn thấp, sương chưa tan nên hương thơm còn  giữ lại trong không khí, đến khi mặt trời lên, nhiệt độ tăng dần, sương tan hết cũng là lúc hương hoa cũng tản ra trong không khí nên chúng ta nghĩ là hoa mất mùi sau khi mặt trời lên cao.

Bạch Mai 

 

Hoa mai tại Việt Nam có 19 loại như sau:

 

Hình ảnh hoa mai vàng đẹp nhất của ngày xuân 9

1 - Mai năm cánh


Loại mai vàng mọc phổ biến tại miền Trung (Từ Đà Nẵng, Quảng Nam cho đến Khánh Hòa) và trên dãy trường Sơn, trong những khu rừng già. Đây là loại mai năm cánh tự nhiên, hoa nhỏ, thân vừa và nở hoa không nhiều và rậm như một số loài mai khác mà nở thưa thớt. Nhưng nếu lạc vào rừng mai này vào mùa xuân thì chúng ta sẽ thấy sắc hoa vàng rực rỡ cả một khu rừng, cả một triền núi và xác hoa rơi có khi vàng cả một dòng suối. Hương thơm ngập tràn và lan tỏa cả một vùng rộng lớn. Ở một số ngọn núi thuộc đồng bằng sông Cửu Long như tại vùng Thất sơn (bảy núi) cũng có loại mai này nhưng ít hơn và rải rác không tập trung.


2 - Mai núi


Cũng là một loại mai rừng nhưng có số lượng cánh nhiều hơn từ 12 cho đến 18 cánh, có khi còn hơn thế nữa. Mai này mọc trên những núi đá khô khốc và sống chủ yếu bằng hơi sương, nước mưa và nước ngầm trong lòng đất cộng với khí hậu ẩm thấp của miền núi. Loài mai này thường xuất hiện nhiều tại các vùng núi thuộc Tây Nguyên và nước bạn Campuchia.

3 - Mai chủy

Cũng là một loại mai rừng nhưng thân cây rất to, hoa nhiều, lá rộng, xanh bóng và có hình răng cưa. Loại mai này có hoa mọc thành chùm rất đẹp nên gọi là mai chủy (chủy có nghĩa là chùm, quần thể, quây quần lại, đặc nghẹt).


4 - Mai động, mai sẻ

Là một loại mai chuyên mọc ở những vùng cát trắng gần biển. Loại mai này có thân suôn thẳng và tròn và trổ bông thưa thớt. Nếu chúng trổ năm cánh thì gọi là mai sẻ, còn nếu có hơn năm cánh thì đúng là loa mai động. Mai động và mai sẻ mọc rải rác từ các tỉnh từ Quảng Bình, Quàng Trị vào tận các vùng duyên hải thuộc miền trung và có khi thấy chúng ở các vùng đồi cát trắng thuộc miền nam như Tây Ninh, Đồng Nai, Biên Hòa v..v..


5 - Mai chùm gửi, mai Tỳ bà, mai vương

Là một loại mai sống nhờ trên thân cây khác, nhất là các loại cây cổ thụ to lớn, chúng sống bám vào thân cây, một phần hút chất dinh dưỡng từ đất, một phần hút chất dinh dưỡng từ cây mà chúng bám vào. Không giống các loại chùm gửi khác chỉ bám trên thân cây khác, mai chùm gửi sống phân nửa dựa vào bộ rễ bám vào lòng đất của nó. Mai chùm gửi có thân ghồ ghề, cứng và xù xì cùng với những khối u kì dị. Chồi và tược cũng như hoa đâm ra từ những khối u đó. Hoa trổ khá dày và khít thành từng chùm đặc nghẹt. Có nơi còn gọi nó là mai tỳ bà hay mai vương.


6 - Mai hương, mai thơm hay mai ngự


Là một loại mai vàng có mùi hương rất thơm, thơm hơn tất cả các loài mai khác. Mùi hương của nó rất đặc biệt và có lẽ là nồng nàn hơn tất cả các loài mai nên nó được gọi là mai hương cho đúng với tính chất đặc biệt của loài mai vàng năm cánh này. Ở Bến Tre cũng có rất nhiều loại mai này mà người dân ở đây gọi nó bằng một cái tên rất miệt vườn là "Mai thơm" vì nó rất thơm, thơm hơn những loại mai thông thường mà người dân Nam bộ thường gặp. Ở Huế, loại mai này còn được gọi là "Mai ngự" vì nó được trồng trong cung và rất được Hoàng tộc mến chuộng dùng làm quà biếu cao cấp nên nó gọi là "Mai ngự".


7 - Mai châu (Mai trâu)

Là một loại mai trổ hoa rất lớn, hoa của loài mai này lớn một cách lạ thường, cánh to và rộng, màu vàng rực. Mỗi đóa hoa có đường kính hơn 5cm nên người ta gọi nó là mai trâu mà người Nam bộ thường đọc trại ra thành "mai châu".


8 - Mai liễu

Là một loại mai có cành rất mềm và rũ xuống như cây liễu, hoa trổ rất ít. Lá mai nhọn và nhỏ, thon dài như lá liểu nên được gọi là mai liễu.


9 - Mai nhọn

Là một loại mai có lá dài và nhọn, nụ hoa và cánh hoa cũng có hình dạng tương tự.

10 - Mai Cà Ná


Là loại mai đặc trưng mọc tại vùng biển Cà Ná thuộc tỉnh Ninh Thuận. Loài mai này có thân nhỏ, èo uột, cành rất giòn, dễ gẫy, lá hình bầu dục, trơn láng và có răng cưa quang rìa lá. Người dân ở đây gọi nó là mai rừng Cà Ná.


11 - Mai Vĩnh Hảo

Vào địa phận của tỉnh Bình Thuận, thuộc huyện Tuy Phong, xã Vĩnh Hảo, nơi có nguồn nước khoáng thiên nhiên nổi tiếng nhất Việt Nam là "Nước khoáng Vĩnh Hảo" thì có một loại mai vàng nữa cũng là loài đặc trưng của vùng này, không khác gì mấy so với mai Cà Ná nhưng nó lại được người dân ở đây đặt cho cái tên theo địa danh nơi nó đang sống là "Mai Vĩnh Hảo". Mai Vĩnh Hảo có thân cứng, lá nhỏ, hoa to và phẳng, đặc biệt rất lâu tàn.

12 - Mai tứ quý

Loài mai đặc trưng của vùng Nam bộ. Mai này cũng trổ hoa vàng nhưng sau khi cánh hoa rụng đi thì đài hoa còn lại năm cánh màu đỏ với nhụy hoa và ba hạt màu đen như hạt đậu. Năm cánh hoa màu đỏ cũng tròn trịa và giống hình một đóa hoa mai. Do tính chất nở hai lần trên cùng một đóa nên người ta còn gọi mai tứ quý là nhị độ mai. Mai này trổ bông lác đác quanh năm nên mới gọi là mai tứ quý (xuân, hạ, thu, đông đều trổ hoa). Mai tứ quý thân sần sùi và đen. Có cây phát triển rất to và cao nhưng đa số là những cây lâu năm. Càng lâu năm nhìn nó càng cổ kính và chắc chắn.

13 - Mai giảo


Là loại mai có rất nhiều cánh được ghép lại từ nhiều loại mai khác nhau trên cùng một cây mai. Mai giảo lấy gốc mai vàng làm chủ đạo sau đó ghép nhánh của các loại mai khác vào để cho ra đời một loại mai có rất nhiều cánh, rất nhiều màu sắc trên cùng một cây mai. Loại này là loại mai nhân tạo mà chúng ta thấy rất nhiều hiện nay trên thị trường mai Tết.


Sáu loại mai trên thế giới:


1 - Mai vàng Campuchia (Mai Cao Miên)


Tên khoa học là Ochna integerrima. Hoa mai có từ 5 đến 9 cánh, khi nở ra thì úp ngược về phía cuống hoa chứ không xòe rộng như các loại mai Việt Nam, hoa có màu vàng tái (sậm gần như cam đậm). Loại mai này cũng có thấy ở Việt Nam, phần nhiều mọc trong những khu rừng thuộc miền Nam và miền Trung. Chúng là loài cây hoang dã cũng có phân bố ở một số nơi có cồn cát nóng và ven những bờ sông râm mát. Mai vàng Campuchia thuộc dạng thân gỗ, nhánh gầy, mảnh và dài. Lá đơn màu xanh nhạt và bóng mọc thưa trên cành, mép lá có răng cưa nhỏ. Hoa mọc ra từ nách lá thành chùm, cuống hoa ngắn, đài hoa xanh bóng và không che kín nụ. Ở Việt nam người ta thường dùng loại mai này để ghép thành mai giảo vì nó có khả năng tăng số lượng cánh lên rất cao. Không những thế mà hiện nay nó còn có ba màu do lai ghép là đỏ, vàng và trắng.

 

2 - Mai vàng Nam Phi



Ochna pretoriensis

Có khoảng 12 loài mai thuộc chi họ mai Ochna bao gồm dạng cây lẽ và cây mọc thành bụi. trong đó có hai loài phổ biến là Ochna pretoriensis và Ochna pulchra. Hai loài này xuất hiện rất nhiều tại vùng Koppie. Loài Ochna pulchra cao khoảng 3 7m, vỏ cây thường có hiện tượng tróc ra, lá dễ rụng. Chúng mọc hoang dã ở rừng, vỏ cây màu xám, xù xì ở gốc, nhánh thân cây bị tróc vỏ màu kem nhạt. Mai Châu Phi có hai màu vàng và hồng. Ngoài ra ở Nam Phi còn có các loại mai rất giống với mai tứ quý tại Việt Nam.

Ochna pulchra

3 - Mai vàng Myanmar (Miến Điện)


Ở đất nước Phật giáo này có một loài mai mang tên khoa học là Ochna serrulata gần giống với loại mai Nam Phi. Tuy nhiên hình thức của hoa mai có khác đôi chút ở chổ cánh hoa bẹt hoặc có bầu noãn đỏ như mai tứ quý, tồn tại rất lâu trước khi rụng hoàn toàn.

4 - Mai vàng Indonesia



Có tên khoa học là Ochna kirkii Oliv, Ochna serrulata. Tất cả đều có nguồn gốc từ Châu Phi, tuy nhiên do địa chất khác nhau nên chúng có ngoại hình lớn hơn mai Châu Phi. Có loài nở hoa vào mùa xuân, mùa hè hoặc nở cả bốn mùa như mai tứ quý.

5 - Mai vàng Madagascar


Là loại mai có tên khoa học là Ochna greveanum với năm cánh tròn trịa, dúm bèo theo rìa cánh giống như mai cánh dúm ở Việt Nam, lá mai dài và rũ xuống từng chùm.

6 - Mai vàng Châu Phi

Khác với mai vàng Nam Phi vì nó giống mai vàng năm cánh của Việt Nam nhưng có tên khoa học khác là Ochna thomasiana thuộc dạng cây bụi, lá hình oval, đầu lá nhọn và bén dài khoảng 10cm. Hoa rộ trên cành vào mùa xuân, nhưng đôi khi lại bất chợt nở hoa vào mùa hè nhưng số lượng ít hơn. Cánh hoa thon dài khoảng 2cm, đài hoa bung ra rộng và trở thành màu đỏ tía, bên trong có trái non màu xanh giống như mai tứ quý của Việt Nam.

Đó là 19 loại mai của Việt Nam và thế giới, trong đó có loài thứ 4, thứ 6 và thứ 7 đã mang bảy cái tên khác nhau theo cách gọi của dân gian Việt Nam. Nếu tính tổng cộng là có 24 loài mai trên khắp thế giới hoặc có thể còn nhiều hơn nữa. Đúng là hoa mai rất đa dạng và phong phú chủng loại. Ở Trung cộng họ vẫn gọi cây đào là cây mai vì có nhiều loại rất giống hoa mai nhất là hồng đào và bạch đào mà họ hay gọi là hồng mai và bạch mai, nhưng cánh mai tròn và nhỏ như cánh đào, nhụy hoa rậm và dày, thân cây giống hệt như cây đào nên thường gọi là đào chứ không gọi là mai.

Ngày Tết nói chuyện về sự phong phú của cây mai để chúng ta cùng nhau tìm hiểu về loại hoa đặc trưng của mùa xuân này. Hoa mai là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp, một sự khởi đầu hoàn hảo và thịnh vượng cho một năm mới. Hoa mai còn có ý nghĩa xua đuổi những điều xấu xa, không tốt đẹp cho một năm luôn được bình an, hanh thông và phát đạt.

 

Hồng Vân sưu tầm

 

Hình ảnh hoa mai vàng đẹp nhất của ngày xuân 9

Xem thêm...

Năm Tý nói chuyện Chuột

Năm TÝ Nói Chuyện CHUỘT
 
 
 
 
Nguồn gốc loài chuột:

Không ai biết được nguồn gốc của chuột phát sinh từ đâu mà ra. Tất cả thế giới đều cho đó là hiện tượng do thiên nhiên tạo dựng nên các sinh vật trên trái đất, giống như chuyện trong kinh thánh nói về việc tạo dựng nên vũ trụ và con người phát xuất từ đất bùn, Chúa nặn lên tổ tiên của loài người là Adam và Eva.

Có một câu hỏi đặt ra, mà cho đến ngày nay vẫn chưa có câu giải đáp. Tại sao tổ tiên của chúng ta lại chọn loài chuột đứng đầu cho 12 con giáp? Mà lại không chọn con vật khác?? Chưa có câu trả lời chính xác.

Nhưng có giả thuyết cho rằng: Sở dĩ chuột được đứng đầu trong 12 con giáp, vì theo các khoa học gia cho biết vào giờ Tý khoảng từ 23 giờ khuya đến 02 giờ sáng là giờ chuột hoạt động rất mạnh, đi cắn phá và kiếm ăn. Giờ đó chúng rất tỉnh táo và bén nhậy.
 
Lồng trong thời điểm đó, đa số các cặp vợ chồng chọn là giờ để ân ái, giao hợp với nhau. Giờ này yên tịnh, những người thân hoặc con cái trong gia đình đang yên giấc ngủ. Lợi dụng giờ giấc này, các cặp vợ chồng thức dậy, khều nhau cùng diễn trò mây, mưa, “trùm mền múa lân”. Nên phụ nữ thường hay cấn thai vào giờ Tý.
 
Do đó mới có sự phát sinh ra nhân loại lan tràn trên trái đất. Vì vậy chuột được coi là con vật làm chuẩn đứng đầu 12 con giáp. Đây chỉ là một giả thuyết thôi, không có sự xác minh chính thức.

Đã có sự thống nhất ở một số quốc gia Á châu, trong đó có người Việt Nam. Cha ông chúng ta đã chọn 12 con vật tiểu biểu cho 12 con giáp. Có 7 con vật là loại chăn nuôi: Trâu, mèo, ngựa, dê, gà, chó, heo.

Còn 4 con vật khác thuộc loại hoang dã: Chuột, hổ, rắn, khỉ và 1 con vật coi như là thần linh, đó là Rồng.


Các loại chuột và họ nhà chuột:

Chuột sinh sống ở khắp nơi trên thế giới, có nhiều loại khác nhau, riêng chuột (Rattus) có tới 570 loại giống, đó là một số lượng giống vật nhiều loại nhất, so với bất cứ loại động vật có vú nào. Chuột nhắt (Mus) cũng có khoảng 370 loại. Cũng theo ước tính của các nhà khoa học thì hiện nay trên thế giới có khoảng trên 4 tỉ con chuột, nghĩa là bằng khoảng 2/3 dân số loài người trên thế giới..

Chuột đàn rất mắn đẻ, sau khi giao cấu, chuột cái có bầu từ 19 đến 22 ngày, khoảng 3 tuần là đẻ. Chúng đẻ rất nhiều, mỗi năm chuột cái sinh sản từ 5 đến 7 lứa và mỗi lứa đẻ từ 6 đến 10 con. Chuột cái con (female), lớn chừng 3 tháng tuổi là có thể giao cấu, thụ thai và sanh con. Cứ 3 tháng chuột cái lại sanh một lần. Tuổi thọ của chuột sống tối đa khoảng từ 3 đến 4 năm.

Theo thống kê cho biết: Chuột cái, nếu cứ mỗi lần sanh sản “mẹ tròn, con vuông” thì khoảng sau 3 năm, nó sẽ có đến 5 đời: Con, cháu, chắt, chút, chít có thể lên đến hàng triệu con. Nếu không có loài người và những sinh vật sát hại chúng như: Mèo, chó, rắn, diều hâu, chồn, cáo. .vv.. Giết và ăn thịt chuột, thì chẳng bao lâu chuột sẽ sinh nở kín trái đất.

Chuột thuộc loại gặm nhấm và sinh sản nhiều, cho nên chúng được xếp vào loại động vật có quân số đông nhất trên địa cầu. Chuột có nhiều loại:

-Chuột Bạch -Chuột Cống (hay chuột Na Uy) -Chuột Chù -Chuột Đại thử (hay còn gọi chuột Kangaroo) -Chuột Đồng -Chuột Giunea pig -Chuột Nhà -Chuột Nước -Chuột Nhảy -Chuột Sạ -Chuột Sao -Chuột Sóc -Chuột Túi -Chuột Vòng..v.v.. Chuột vòng và chuột bạch nuôi làm cảnh trong nhà.
 


Chuột cũng biết ghen:

Theo các nhà nghiên cứu cho biết: Khi chuột nhà gặp một con chuột lạ xuất hiện, trưởng bày chuột sẽ xua đuổi hoặc chiến đấu với tên chuột lạ cho tới khi chuột lạ biến mất, hoặc tiêu diệt tên đó. Chuột tiết ra một mùi riêng để chúng dễ nhận diện ra bà con.
 
Trong trường hợp chuột chồng phải đi xa kiếm ăn, hoặc vắng nhà. Chuột vợ ở nhà cho chồng mọc sừng. Hoặc có tên chuột đực nào gian manh đến tán tỉnh, tằng tịu với chuột cái, chuột chồng về, sẽ trừng trị chuột cái cho đến khi cái mùi của tên chuột đực dê xồm được gió cuốn bay đi hết khỏi lông của chuột vợ, thì chuột vợ mới được chồng tha…
 


Thực phẩm của chuột:

Chuột ăn được các loại thực phẩm mà con người, hay bất cứ sinh vật nào trên trái đất có thể ăn được. Chúng ăn, gặm nhấm và phá hoại mùa màng, lương thực của dân gian khoảng 42.5 triệu tấn trong một năm, từ ngoài cánh đồng vào đến các kho dự trữ.
 
Số lượng lương thực này được Hội Lương Nông Quốc Tế LHQ ước tính bằng tổng sản lượng lương thực của 25 nước nghèo trên thế giới cộng lại. (trong đó có VN).

Cứ mỗi vụ mùa, một con chuột tha về hang, ổ khoảng từ 3 đến 5 kílô thóc gạo. Chuột ăn một ngày khoảng 100gr thức ăn, bằng 50 hay 80% trọng lượng toàn thân của nó. Các nông gia ước tính, cứ mỗi hecta ruộng, rẫy, có khoảng 20 hang chuột.


Qua một cuộc nghiên cứu và thí nghiệm, trong phòng Lab. Người ta bắt một con chuột nhắt thả vào trong một hũ gạo. Kết quả ghi nhận được như sau: Chuột nhắt ăn một năm hết 18.2kg gạo và bài tiết ra 25,000 cục phân, tổng cộng nặng 1.8kg và xả ra khoảng 4,640cm khối nước tiểu. Lượng gạo bị nhiễm bẩn, hư hại không dùng được, nhiều gấp 10 lần số gạo chuột đã ăn.


Thịt chuột:

Thịt chuột là món đặc sản của người dân miền Tây Việt Nam. Ai về miệt dưới, hướng Rạch Giá, Long Xuyên Châu Đốc, đi qua hai đầu cầu bắc, bến phà Vàm Cống đều nhìn thấy những quán cơm bán thịt đồng quê, nơi đây có những quán bán thịt chuột đã lột da, được xếp trong những cái khay, hoặc xiên thành từng vỉ, treo lủng lẳng trước quán để cho khách lựa chọn.
 
 
Khách chỉ cần mua về, chặt thịt ra từng mảnh, ướp gia vị, nướng rôti hay kho sả ớt, ăn cũng rất thú vị. Trước khi làm món thịt chuột, người ta bắt chuột còn sống, cầm cái đuôi, dốc đầu chuột xuống, quay vài vòng cho chuột chóng mặt, rồi đập đầu chuột vào vật cứng như gỗ, đá hay đất cho chết.
 
Chặt bỏ đầu, chân, đuôi và lột da vất đi. Mổ bụng, bỏ ruột, chỉ lấy độc nhất cái thân mà thôi. Rửa thịt cho sạch, sau đó chặt ra làm 4 hay 6 miếng tùy theo món chế biến, ướp gia vị với hành, tỏi, sả, ớt cho thơm…đem xào, chiên hay kho cũng ngon.

Bắt chuột miền quê:
 
Năm 1954 di cư vào Nam, chúng tôi thấy những người dân miền Nam bắt rắn, bắt chuột về ăn thịt. Lúc đầu chúng tôi nhìn thấy họ làm thịt rắn và chuột. Nghĩ tới lúc ăn, sao tôi thấy ơn ớn. Nhưng về sau được những người bạn miền Nam cho ăn thử, thấy ngon và có lý, nên chúng tôi cũng học theo, đi săn bắt chuột và rắn về mần thịt.

Khởi đầu dân Bắc Kỳ di cư vào Nam được chính phủ Ngô Đình Diệm đưa đi định cư nơi vùng dinh điền Cái Sắn, nằm giữa liên tỉnh lộ Long Xuyên - Rạch Giá.

Cái Sắn là một cánh đồng hoang vu ngập nước từ tháng 5 đến tháng 12, cỏ dại mọc cao khoảng từ 2 tới 3 mét, đồng ruộng thẳng cánh cò bay. Đến mùa khô, chính phủ gửi một đội quân máy cày, có Mã Lực mạnh, kéo loại giàn cày 3 chảo, khoảng vài chục chiếc xuống dinh điền Cái Sắn, giúp dân chúng phá hoang lập ấp.
 
 
Đội máy cày, kéo giàn cày chạy trước, chúng tôi dẫn chó chạy theo sau, để săn bắt những con chuột đồng bụ bẫm và những chú rắn hổ hành bự, trông rất dự tợn. Bày chó giúp chúng tôi bắt chuột, rắn và rùa rất nhanh chóng, gọn gàng và hữu hiệu.
 
Chó rượt theo chuột, cạp ngang lưng con chuột hay đuôi rắn kéo về, chúng tôi chỉ cần lấy cây đập đầu rắn hoặc tóm cổ chuột, bỏ vào bao hay rọ là xong ngay.

Chúng tôi thường đem theo những cái bao bố (empty bags) đã được Cơ Quan Viện Trợ Mỹ dùng để đựng gạo và bột mì phát cho dân chúng, để nhốt chuột và rắn. Chúng tôi dẫn chó theo đoàn máy cày chừng vài tiếng đồng hồ là có một vài bao chuột, rùa và rắn đem về mần thịt.

Ở miền Tây vào mùa nước lớn chúng tôi dẫn chó theo lên xuồng, chống sào vào các bụi tre hay các bụi rậm, lấy đòng đâm chuột, nhiều chú chuột bị động, sợ nhẩy xuống nước trốn, chó rượt theo bắt lại.
 
Vào mùa khô chúng tôi dẫn chó ra cánh đồng, thấy hang, ổ nào nghi là có chuột, chúng tôi đốt nùi rơm, hun khói thổi vào trong hang, chuột, rắn bị ngộp chui ra, phóng chạy, chó thoải mái rượt theo, cạp lưng chuột mang về giao cho chúng tôi. Ở miền Tây, người ta thường ra đồng bắt chuột đem về làm mồi nhậu với rượu đế, nấu gạo nếp than Bắc kỳ, nhậu tuyệt cú mèo, xỉn vút cần câu.


Trước 1975 ở Cần Thơ có quán Bảy Rùa nằm kế Bến Xe Mới gần Lộ 20. Quán này chuyên nấu các món nhậu thịt đồng quê như: Rùa, rắn, cua đinh, cua đơ và thịt chuột khá ngon.
 
Dân nhậu Miệt Vườn thường hay ghé vào quán Bảy Rùa để lai rai thưởng thức các món thịt hoang dã đồng quê. Cần Thơ còn có thêm quán Vĩnh Ký và vài quán nữa cũng nấu các món đồng quê thuộc loại số dách.

Bây giờ hồi tưởng lại qúa khứ, vẫn còn thấy thèm “Món Nhậu Đồng Quê”. Ông bạn miệt vườn của tôi ở Cái Răng có treo trên tường 4 câu thơ:

Bao giờ bạn đến thăm nhà

Thưởng thức đặc sản đậm đà tình quê

Mùa đông tôi đón bạn về

Ăn món thịt Chuột hương quê tự hào


Nhậu thịt Chuột 7 Món:

1. Chuột luộc ướp lá chanh. Thịt chuột luộc, ép với lá chanh. Sau khi luộc vớt thịt ra, lấy 2 cái kẹp bằng tre, ép cho ra hết nước, rồi chặt thành từng miếng nhỏ vừa ăn, bày ra đĩa, rắc lá chanh thái chỉ và hành ngò lên trên, ăn ngon như thịt gà…

2. Chuột xào. Thịt chuột chặt thành miếng cỡ bằng 3 ngón tay, cho vào chảo xào chín với nước sốt. Đậu phộng giã nhỏ, rau thơm, hành, ngò, lá răm thái nhỏ, rắc lên trên, món này ăn với bún hết xẩy.
 


3. Chuột chiên dòn, rắc ngò gai, ngò ôm, ớt thái mỏng trộn với chanh trên dĩa thịt, chấm với nước mắm pha lạt, dầm với củ kiệu, cà rốt thái mỏng, món này nhậu bí tỷ. Ngoài ra còn có mục:

4. Thịt Chuột nấu đông

5. Thịt Chuột giả cầy

6. Thịt Chuột xào chua ngọt

7. Thịt Chuột sốt cà chua

Nghe đồn, ở miền Bắc có 2 tỉnh nổi tiếng về chợ bán thịt chuột và nấu món ăn thịt chuột là tỉnh Hưng Yên và Bắc Ninh. Nhất là làng Đình Bảng, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh có quán thịt chuột 7 món. Giá thịt chuột vào những ngày gần Tết ở vùng này khoảng từ 12,000 đến 15,000 đồng VN/ kg.(Phỏng theo hành trình văn hóa VTV4)


Theo khách du lịch kể lại, bên Trung Quốc ở tỉnh Vũ Hán có một khách sạn lớn, chuyên nhận chiêu đãi du khách đặc sản thịt chuột 10 món. Những món thịnh soạn này được các chú Ba biến chế từ 100 con chuột đồng.
 
Món Fillet chuột được nhiều thực khách ưa chuộng. Chợ tỉnh Quảng Tây bán chuột sống, chợ Quảng Đông bán thịt chuột đóng hộp. Dân Phúc kiến cho rằng, thịt chuột có cái lườn là ngon nhất.

Trung Quốc cũng còn món thịt chuột độc đáo nữa là thịt “Chuột Bao Tử”. Món này được chế biến từ loại chuột đồng baby, được bắt đem về nuôi từ lúc còn nhỏ, cho chúng ăn bằng gạo trộn lẫn với trứng gà và các vị thuốc bắc, uống nước sâm và nước ép trái lê. Khi chuột đủ lớn, thụ thai vừa sanh con, chuột con còn sống được cột chặt, cho vào làm nhân bánh, như nhân bánh bao.
 
Khi người ăn đưa bánh vào miệng cắn ăn, sẽ nghe tiếng kêu của chuột nhí còn sống bên trong. Đây là một trong 7 món đặc biệt mà Từ Hy Thái Hậu đã chiêu đãi các sư thần vào đêm giao thừa khoảng năm 1877 Tân Tý. (Trích theo hội thi chuyên gia nấu ăn Trung Quốc)

Thịt Chuột là một món ăn thú vị nhất của Mèo.

Tôn Giáo Chuột:

Bên Ấn Độ có một tôn giáo thờ Chuột. Trong một đêm khuya, tôi tình cờ mở TV coi đài số 2 ABC, chương trình Thế Giới chung quanh chúng ta, tường thuật thời sự bên Ấn Độ có đạo thờ chuột. Nguyên một làng thờ chuột, tôi không nhớ rõ tên làng này.
 
Đạo Trưởng cấm các tín đồ không được nuôi những gia súc sát hại chuột, vì chuột là thần thánh, mọi người phải nuôi chuột và cho chúng ăn. Tôi nhìn thấy chúng sống và chạy nhầy luẩn quẩn chung với người. Hàng hàng, lớp lớp chuột chạy khắp mọi nơi trong nhà ngoài ngõ, nhìn thấy mà nổi da gà. Có lẽ đây là một tôn giáo có tín ngưỡng hơi quái đản.
 
Theo tạp chí National Geographic, ngôi đền của đạo Hindu có tên là Karni Mata ở Rajasthan còn được gọi là “Đền Chuột” (Rat Temple). Nơi đây có khoảng 25.000 con chuột sinh sống và được mọi người “tôn kính”. Đó là “thiên đường” của chuột. 
 
 
“Dân số chuột” ở đền Karni Mata ngày càng phát triển mạnh. Chúng sinh sống một cách “tự nhiên như ở nhà” mà lại còn được… tôn kính vì thờ phượng chuột vốn là một trong những truyền thống của đạo Hindu từ thế kỷ thứ 15. 
 
Karni Mata  là tên của một vị nữ thần, bà ước muốn có một ngôi nhà cho loài chuột mà kiếp trước là “những người hành nghề kể chuyện” (storytellers). Vào năm 1900, một ngôi đền được xây dựng để vinh danh thần Karni Mata và… những con chuột. Một đội ngũ nhân viên hơn 500 người có nhiệm vụ hàng ngày nuôi chuột bằng hạt ngũ cốc và sữa, đồng thời họ cũng có trách nhiệm làm vệ sinh trong đền. 

Chuột Trong Kinh Thánh (trích theo các sách)

Lê Vi - Chương 11 -29Trong số các loài vật nhỏ lúc nhúc trên mặt đất, các ngươi phải coi những loài này là ô uế: Chuột chũi, chuột nhắt, mọi thứ thằn lằn,

Samuel I - Chương 6 -4Người Phi-li-tinh hỏi: “Của lễ đền tội chúng tôi phải nộp cho Người là gì?” Họ đáp: “Năm cái khối u bằng vàng và năm con chuột bằng vàng, tính theo số các vương hầu người Phi-li-tinh, vì cũng một tai hoạ đã giáng xuống trên tất cả anh em và trên các vương hầu của anh em”.

Samuel I - Chương 6 -5Anh em hãy làm những hình ảnh các khối u của anh em, và hình ảnh các con chuột đang phá phách xứ sở, và hãy tôn vinh Thiên Chúa Ít-ra-en. May ra Người sẽ nhẹ tay với anh em, với các thần của anh em và xứ sở anh em.

Samuel I - Chương 6 -11Chúng đặt hòm bia Đức Chúa lên xe, cùng với cái tráp đựng các con chuột bằng vàng và hình ảnh các khối u của chúng.

Samuel I - Chương 6 -18Ngoài ra còn có các con chuột bằng vàng, tính theo số tất cả các thành người Phi-li-tinh thuộc về năm vương hầu, từ thành kiên cố cho đến làng bỏ ngỏ. Tảng đá lớn trên đó người ta đã đặt hòm bia Đức Chúa là bằng chứng cho đến ngày hôm nay, trong cánh đồng ông Giơ-hô-su-a người Bết Se-mét.

Isaia - Chương 2 -20Ngày đó, con người sẽ ném cho chuột chù, cho dơi những tà thần bằng bạc, tà thần bằng vàng của họ mà họ đã làm ra để thờ.

Isaia - Chương 66 -17Những kẻ tự thánh hiến và tự thanh tẩy để vào các khu vườn sau một người đứng ở giữa, những kẻ ăn thịt heo, thịt các thú vật kinh tởm và thịt chuột, đều sẽ chết cả lũ.

-Sấm ngôn của Đức Chúa.

Như vậy lược sơ qua các bộ kinh thánh, chúng ta chỉ tìm thấy có Chuột được nói đến trong kinh thánh Cựu Ước. Còn kinh thánh Tân Ước thì không hề đá động gì đến loài chuột cả.

Tục Ngữ Chuột

Chuột sa hũ gạo. Mèo vờn chuột. Loắt choắt như chuột nhắt. Hôi như chuột chù. Lù đù như chuột cống. Thúi như chuột chết. Lấm lép như chuột ngày.

Nghệ thuật chuột: Bên VN, vào những ngày Tết, người ta hay bày bán những bức tranh Đồng Hồ vẽ cảnh “Đám Cưới Chuột” “Mèo Vờn Chuột”.vv.

Tại làng Mái, tỉnh Bắc Ninh, miền Bắc, nổi tiếng về nghệ thuật sáng tác tranh Đông Hồ, đặc biệt là Bức tranh dân gian “Đám Cưới Chuột” toàn cảnh bức tranh diễn tả một chú Rể chuột thi đỗ làm quan, vinh quy bái tổ về quê cưới vợ “Võng anh đi trước, võng nàng theo sau” Chuột xếp thành 2 hàng đi rước Dâu.
 
 
Chú Rể chuột bảnh chọe, oai phong, đội mũ cánh chuồn, trông ra dáng vẻ quan tước, cưỡi ngựa đi trước đoàn rước Dâu, đang ngoảnh mặt lại, nhìn cô Dâu chuột ngồi trong cỗ kiệu hoa, cùng đi với bầu đoàn thê tử nhà chuột, có che lọng vàng, tán hoa.

Hàng rước thứ 2 của đoàn chuột kế bên phía trong tranh là đại diện cho gia tộc nhà chuột với những thanh nam và nữ tú chuột, ăn mặc chỉnh tề, đang xếp hàng đi đến trước mặt chú Mèo ngồi bệ vệ chặn đường.
 
Hai họ nhà chuột khúm núm đến lễ Mèo, đút lót, hối lộ. Kẻ thì bưng chim gáy, người thì xách cá. Theo sau là một ban kèn chuột đang hòa tấu khúc nhạc, ca tụng mèo. Chú Mèo ngồi chễm chệ chặn đường, phùng má, trợn mắt, vênh râu, múa vuốt ra oai, hù dọa đám rước Dâu chuột.

Nhìn kỹ bức tranh có ghi câu đối:

“Thử bối đệ ngư: Chí! Chí! Chí!”

“Miêu nhi thủ lễ: Mưu! Mưu!Mưu!”

Hai câu đối này có nghĩa là:

“Bày Chuột dâng cá kêu: Chí! Chí! Chí!”

“Chú Mèo giữ lễ kêu: Meo! Meo! Meo!”

Thêm mấy hàng chữ nhỏ góc trên, phía bên trái: “Tác Lạc” nghĩa là: “Mua vui” với câu:

“Khôn khôn đá co dễ. Đỗ cao cưới vợ tiếng rằng hời”

Theo các cụ ngày xưa cho biết: Thì bức tranh này gợi ý qua câu chuyện ngụ ngôn “Đám Cưới Chuột”. Nội dung câu chuyện được kể như sau: Một hôm giòng họ nhà Chuột quyết định làm đám cưới cho hai con.
 
Chuột mẹ tất tưởi lo mọi công việc chuẩn bị cho đám cưới, kể cả việc đi coi tuổi cho cô Dâu, chú Rể, rồi định ngày lành tháng tốt để cưới hỏi. Có một việc quan trọng, cả họ phải lo, là lỡi ngãi hối lộ quan bác Mèo Già để tránh bị phiền hà, Mong sao quan Mèo làm ngơ cho đám cưới được diễn tiến tốt đẹp.
 
Đến ngày cưới, họ hàng nhà chuột, quần áo chỉnh tề, trong nghi thức cổ truyền dân tộc đầy hân hoan rạng rỡ. Hôn lễ cử hành trong nghi thức đơn giản, không rườm rà, đã được quan bác Mèo thông cảm cho hoàn tất êm đẹp.
 
Thế nhưng một bi kịch đã không xảy ra trong ngày đám cưới chuột, mà lại xảy ra vào ngày vợ chuột sinh con đầu lòng. Vợ chuột vừa qua cơn đau đẻ “Vượt biển một mình” cứ tưởng sẽ được “Mẹ tròn, con vuông”. Nào ngờ đâu, bất chợt quan Mèo già xuất hiện, bắt trọn ổ cả nhà chuột đem đi hành hình xơi tái, kết liễu tang thương một gia đình trẻ nhà chuột.

Thơ Đám Cưới Chuột


Trạng Chuột ơn vua cưới vợ làng

Kiệu sơn lộng lẫy, lọng hoa vàng

Nàng Dâu xứ Chuột đi chân đất

Ngón nhỏ, bùn đen vẫn dính chân

Có con Mèo mướp ngồi trên trốc

Chồm hổm, vênh râu, đợi để dâng

Chú chuột thổi kèn, chân rúm lại

Con Chép đồng quê, vẩy ngấn vàng

Không biết quan Mèo có chịu yên,

Có đòi lễ vật phải nhiều thêm?

Mà bao năm tháng, trên tranh Tết

Tiếng trống vinh qui vẫn rộn ràng

Ngựa hồn, quan trạng giong cương bước

Chuột vợ chưa hay mình đã quan

Một bước lên bà là thế đấy,

Khối cô Chuột khác, nghĩ mà thèm!

Chao ôi! Chuyện học xưa nay thế!

Đời trước, đời sau vẫn ước mơ,

Hoa tay dân giã, người không vẽ

Vẽ Chuột nhung nhăng đến tận giờ!


(Văn Phú)
 

Chuột và Khoa Học Y Khoa

Công dụng của chuột: Chuột hầu hết được các nhà khoa học sử dụng trong các phòng thí nghiệm để theo dõi các dịch vụ thử nghiệm y tế như: Thử nghiệm y dược, để biết công hiệu của từng loại dược phẩm trước khi áp dụng chữa trị cứu sống con người.

Chuột truyền dịch hạch:

Chuột cống là loại chuột nguy hiểm nhất. Chúng truyền dịch bệnh sang người qua các ký sinh trùng bám trên lông của chúng. Các loại bọ chuột này là những vi trùng: Dịch hạch, đậu lào, sốt ban nóng. Chuột còn tiềm ẩn 5 hay 6 loại giun ký sinh trùng, dễ lây lan sang loài người. Cần phải phòng ngừa và tiêu diệt chúng.

Diệt chuột trên đảo Pulau Bidong

Năm 1979 chúng tôi vượt biển đến trại tỵ nạn Pulau Bidong, vào thời điểm này dân số tỵ nạn của trại lên đến 50,000 người. Thực phẩm được Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc cho tàu chở tới tấp sang đảo tiếp tế.
 
Đây cũng là dịp cho các bày chuột phát triển sinh sôi nảy nở. Chúng xâm nhập vào các nơi để đồ ăn của dân tỵ nạn, thừa hưởng các thức ăn, rác rến dư thừa do dân tỵ nạn thải bừa bãi xuống gềnh núi, lạch suối chung quanh trại, nên chẳng bao lâu chuột đã sinh sản tràn lan, hằng hà sa số khắp mọi nơi trên đảo.
 
Cao Ủy LHQ và Ban Điều Hành trại phải phát động phong trào vệ sinh phòng dịch bằng cách khuyến khích và cổ động dân chúng diệt chuột thường xuyên.

Khi nghệ sĩ Hùng Cường vượt biên đến đảo Bidong, anh gia nhập khối thông tin văn nghệ và đã sáng tác ra bản nhạc Diệt Chuột. Cứ vài tiếng đồng hồ thì Ban Thông Tin trại lại cho phát thanh bản nhạc Diệt Chuột do Hùng Cường hát, mà bây giờ tôi vẫn còn nhớ:

Bắt con chuột đó! Bắt con chuột đó!

Không bắt được, nó sẽ chui vô hang,

gây mầm bệnh giết hại chúng ta


Sau đó Ban Điều Hành trại phát cạm bẫy và thuốc diệt chuột cho từng gia đình trong trại. Mỗi sáng Ban Vệ Sinh thu gom xác chuột bị chết hoặc mắc cạm, dồn vào bao cho xuống xà lan rác, kéo ra giữa biển ngâm tôm, cho cá ăn. Có nhiều bà con tỵ nạn, ban đêm đang ngủ ngon giấc thì bị những chú chuột lén vô gặm, cạp chân, đau chết cha, chết mẹ.

Phương pháp diệt chuột tự nhiên:

Có một nông gia đề nghị ra một phương pháp diệt chuột bằng cách “Lấy độc trị độc” không tốn tiền.

Bắt sống một vài tên chuột bự, rồi lấy chỉ khâu chặt đít chuột lại, đem ghìm chặt đuôi của chúng xuống đất hay cột chân chúng vào cọc với một sợi dây dài, nơi khu vực nào có nhiều bọn chuột xuất hiện. Hãy cho mấy tên chuột bị khâu đít, ăn thật no. Mấy ngày sau khi bị khâu đít, chuột không “ị” được, khó chịu, sẽ bực tức đuổi theo bất cứ tên chuột nào đến gần, cắn xé đến chết cho bõ ghét. Như vậy các tên chuột đang tự do ở ngoài sẽ sợ, không dám đến gần.

Những đội quân sát thủ, giết chuột phải kể đến: Mèo, chồn, cầy hương, diều hâu, cú, chim lợn, rắn.

Ngày nay người ta còn chế ra nhiều phương cách bắt chuột và diệt chuột. Quốc gia nào cũng có các cơ xưởng sản xuất cạm, bẫy bắt chuột, hoặc chế tạo thuốc diệt chuột. Một phát minh mới, là một loại Keo để trên điã.
 
Chuột bước vào đĩa kiếm mồi ăn, chân đạp lên keo, sẽ bị keo dính chặt, giữ lại. Chủ nhà chỉ việc bắt, rồi đập chết hoặc đem đi thiêu hay cho mèo ăn, khỏi phải mất công đi tìm những con chuột chết thúi đâu đó, vì bị ăn trúng bả thuốc.

Ngoài miền Bắc Việt Nam trước kia, những làng quê toạ lạc bên bờ sông Lam, tỉnh Nghệ Tĩnh thường tổ chức ngày Lễ Hội Xuất Quân Diệt Chuột vào đầu năm, với một chương trình văn nghệ đặc sắc, diễn các hoạt cảnh bắt chuột, diệt chuột, để dân chúng trong các làng noi gương, thi đua diệt chuột bảo vệ mùa màng..

Viết về chuột thì còn vô số chuyện, không sao kể hết..( Jos. Vĩnh)

 

Phương Tây cũng “khoái” chuột qua nhân vật của Walt Disney (1901-1966). Ông là “cha đẻ” của chuột Mickey nhí nhảnh, duyên dáng đã chiếm trọn cảm tình của mọi người. Đúng ra thì ngành công nghiệp giải trí của Disney chỉ khởi đầu vỏn vẹn có 2 con chuột và 2 con vịt. Ấy thế mà doanh thu hàng năm lên đến hơn 2,2 tỷ đô la!

Mickey chính thức ra “chào đời” năm 1928 qua phim hoạt họa “Mickey Mouse”. Trước đó, nhiều người sợ chuột nhưng chuột Mickey đã chiếm được cảm tình, từ trẻ em cho đến người lớn đều ưa thích. Xét ra, cái công “vinh danh loài chuột” của Mickey là không nhỏ.

Ngôi sao chuột Mickey cho đến ngày nay vẫn sáng chói trên Đại lộ Danh vọng Hollywood bên cạnh tên tuổi của những tài tử nổi tiếng khác.

 

Nói đến Mickey ta phải nhắc đến cô bạn gái của chàng là Minnie. Nàng có một nhan sắc “chim sa, cá lặn” với cái nơ trên tóc và bộ váy màu đỏ điểm những chấm trắng. Nhìn cặp “nhân tình” quấn quýt bên nhau ai dám bảo là… đời chuột nhiều gian nan, khổ cực?

Cuộc sống ngày càng văn minh, hiện đại và chuột cũng đi vào lịch sử của máy tính với “computer mouse”, tiếng Việt gọi là “con chuột máy tính”. Đây chính là “thiết bị ngoại vi” giúp người sử dụng có thể theo dõi sự di chuyển trên màn hình.

Douglas Engelbart phát  minh ra nó năm 1963, ông gọi là “con chuột” chỉ vì cái đuôi có dây nối với máy vi tính giống như… con chuột. Ngày nay còn có “chuột không dây” nhưng vẫn bị gọi “chết tên” là… con chuột!

Để chấm dứt bài viết “Năm Tý nói chuyện Chuột” chúng tôi mời các bạn thưởng thức một bức tranh vui kể lại cái thời mới có máy vi tính. Chuyện kể cậu con trai gửi cho bố mẹ một cái máy vi tính, dặn rằng phải có “con chuột” mới sử dụng được. Khốn nỗi lại quên gửi “con chuột” đi kèm.

Thế là ông bố tìm cách bẫy được một con chuột và bà mẹ điện thoại cho con: “Bố mày đã bắt được một con chuột rồi nhưng không biết dùng như thế nào?”

 

Nhân dịp năm mới Canh Tý 2020, xin chúc mọi người

và mọi nhà sung túc, đầy đủ tựa như… “chuột sa hũ nếp”!

 

PS: Sau khi bài viết này được post lên, có một bạn đọc nhắc nhở “Sao không thấy nói về “Tom and Jerry”?

 

Quả thật người viết có quên chú mèo Tom và chú chuột Jerry trong một cuộc đối đầu mà phần thông minh của chuột Jerry vượt trôi hơn hẳn mèo Tom. Thường thì Tom hiếm khi bắt được Jerry vì dù “lớn xác” nhưng vẫn không thể sánh được với trí thông minh của chuột.

 

Theo một thống kê trong 163 tập phim, Jerry đã giành chiến thắng 123 lần còn Tom giành chiến thắng chỉ có 10 lần. Có 32 lần cả hai bắt tay nhau để chiến đấu với nhân vật khác với 20 lần giành chiến thắng và 12 lần thất bại.

 

Truyện dài Mèo-Chuột diễn ra từ những năm 1940 do William Hanna và Joseph Barbera sáng tác và hãng phim MGM sản xuất. Chú mèo Tom cùng chuột Jerry đã đoạt giải Oscar đến 7 lần cho thể loại “phim hoạt hình ngắn”. Đến năm 2000, tạp chí Time của Mỹ còn bầu chọn “Tom and Jerry” là một trong những show truyền hình “hay nhất mọi thời đại”. (NNC)

---------

Hình Internet

 

  = Kim Quy st tổng hợp  =

 

 

Xem thêm...

Thập niên mới tính từ 1-1-2020 hay 1-1-2021

Thập niên mới tính từ 1/1/2020 hay 1/1/2021?

✧✧✧✧✧✧✧

Việc xác định năm đầu và năm cuối một thập niên như thế nào vẫn là một đề tài gây nhiều tranh cãi lâu nay trên thế giới.

Nhiều người cho rằng sau khi chấm dứt thập niên thứ hai của thế kỷ 21, thập niên thứ ba sẽ bắt đầu từ ngày 1/1/2020 và kết thúc vào ngày 31/12/2029. Còn đối với số người khác, thập niên mới được tính là từ ngày 1/1/2021 và kết thúc vào ngày 31/12/2030. 

Giáo hoàng Gregory XIII và bản lịch chỉnh sửa năm 1582 - (Ảnh: Ancient-Origins.net).
Giáo hoàng Gregory XIII và bản lịch chỉnh sửa năm 1582

Trong hai "trường phái" trên, bên nào đúng? Chúng ta nên đón chào thập niên mới vào ngày 1/1/2020 hay là đợi đến ngày 1/1 năm sau? Và tại sao lại có sự tranh cãi dai dẳng này?

Vì sao có sự khác biệt?

Để tìm câu trả lời cho thắc mắc này, báo New York Times (Mỹ) đã phỏng vấn các nhà khoa học hàng đầu tại Cơ quan Quan sát Hải quân Hoa Kỳ (USNO - United States Naval Observatory). USNO là nơi quản lý và vận hành chiếc đồng hồ nguyên tử “chủ” (master clock) để xác định giờ giấc cho toàn nước Mỹ, cho giới quân sự và hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu GPS.

Quan điểm của các khoa học gia tại USNO là thập niên mới sẽ bắt đầu vào ngày 1/1/2021. Lý do là USNO dùng cách đánh số thứ tự các năm theo hệ thống lịch Julian đã được điều chỉnh (MJD - Modified Julian Date) để đo đếm thời gian. 

Hệ thống lịch MJD cũng được giới thiên văn và trắc địa toàn thế giới sử dụng vì tính chuẩn xác về phương diện toán học và thời gian (đã được giới khoa học tính toán lại thật chính xác).

Lịch Julian.

Con người đã biết cách tính đếm thời gian từ thời cổ đại, họ căn cứ vào số ngày Mặt trăng quay một vòng chung quanh Trái đất để tính năm, hiện nay gọi là năm âm lịch. Theo lịch này, một năm có 354 ngày, chia làm 12 tháng. Vì 354 ngày ít hơn số ngày thực tế 365 ngày của chu kỳ một vòng quay quanh Mặt trời của Trái đất, nên có những năm âm lịch phải cộng thêm một tháng nhuận thành 13 tháng. 

Người Ai Cập đã dùng âm lịch từ năm 4236 trước Công nguyên (hoặc "Trước Chúa giáng sinh") và người Trung Hoa là từ năm 2637 trước khi Công nguyên. Theo một phát hiện khảo cổ năm 2013, người Scotland cổ đại đã bắt đầu dùng lịch từ 8.000 năm trước Công nguyên.

Hệ thống lịch theo dương lịch mà cả thế giới ngày nay đang dùng có nguồn gốc từ hệ thống lịch La Mã cổ. Năm 45 trước Công nguyên, Hoàng đế La Mã Julius Caesar quyết định cải tiến lịch cũ với sự góp sức của những nhà thiên văn và toán học Hi Lạp hàng đầu thời đó. 

Lịch mới được gọi là lịch Julian - xuất phát từ tên Julius của Hoàng đế Caesar, và có hiệu lực trên cõi Đế quốc La Mã vào ngày 1/1/709 theo lịch La Mã cổ. 

Hoàng đế Julius Caesar, người có công áp dụng bộ lịch Julian được sử dụng rộng rãi ngày nay - (Ảnh: TheTravel.com).


Hoàng đế Julius Caesar, người có công áp dụng bộ lịch Julian được sử dụng rộng rãi ngày nayLịch Julian tính là Trái đất quay một vòng quanh Mặt trời mất 365 ngày 6 giờ, như vậy một năm bằng 365,25 ngày, nhưng thời gian đúng thật sự ít hơn 11 phút, chỉ có 365 ngày 5 giờ 49 phút 12 giây (365,2425 ngày). Do đó, càng về lâu dài thì lịch Julian càng sai lệch về mặt thời gian thực.

Năm 525, một tu sĩ tên Dionysius Exiguus (470 - 544) chỉnh sửa hệ thống lịch Julian để xác định chính xác hơn ngày lễ Phục sinh. Ông là người nghĩ ra cách dùng các số La Mã để đánh thứ tự cho các năm. 

Theo đó, năm thứ nhất theo cách đánh số của Exiguus là năm Chúa giáng sinh gọi là năm Anno Domini (viết tắt là AD), hai từ Latin này có nghĩa là "năm của Chúa chúng ta". Thời ấy, do hệ thống số La Mã không có số không (0) nên Exiguus dùng cách gọi năm thứ nhất là năm "nulla", từ Latin này có nghĩa là "không có gì". 

Con số 0 và hệ thống số thập phân chỉ xuất hiện ở châu Âu vào thế kỷ 13 nhờ sự giao lưu văn hóa - khoa học Âu - Ả Rập. Theo nhiều nhà nghiên cứu, số 0 là phát minh của các nhà toán học Ấn Độ vào năm 458 trước Công nguyên, sau đó truyền đến các nước Ả Rập vùng Trung Đông, rồi sang châu Âu và sau này là cả thế giới.

Tu sĩ Dionysius Exiguus là nguồn gốc của những tranh cãi về xác định ngày khởi đầu của thập kỷ - (Ảnh: Abagond.net).


Tu sĩ Dionysius Exiguus là nguồn gốc của những tranh cãi về xác định ngày khởi đầu của thập kỷ

Những nước phương Tây hiện nay dùng cụm từ AD để chỉ các năm từ lúc Chúa giáng sinh (ví dụ 1.800 AD), còn BC (Before Christ) để chỉ năm trước khi Chúa giáng sinh, ví dụ 500 BC, hoặc 500 BCE (Before Common Era), tức là 500 năm trước năm thứ nhất của thế kỷ 1. 

Một cách gọi khác cũng có ý nghĩa tương tự AD là CE (Công nguyên - Common Era/Current Era) để chỉ thời gian từ năm thứ nhất của thế kỷ thứ 1 cho đến hiện nay.

Ai đúng, ai sai?

Sau khi lịch Julian ra đời, các nhà thiên văn và giới khoa học thời đó đã biết là lịch này có sai sót về thời gian dôi dư, nhưng không ai đủ quyền lực để chỉnh sửa lịch. Đến năm 1582, Giáo hoàng Gregory XIII (1502 - 1585) muốn sửa đổi lịch Julian cho chính xác để cộng đồng Công giáo kỷ niệm lễ Phục sinh cho đúng ngày, vì từ năm 45 trước Chúa giáng sinh đến năm 1582, thời gian thực đã dôi dư thêm 10 ngày so với lịch. 

Giáo hoàng bèn ban hành một sắc chỉ là bỏ bớt 10 ngày trong tháng 10/1582. Thời điểm bắt đầu áp dụng là vào ngày 4/10/1582, ngày hôm sau lẽ ra là 5/10 thì phải đổi lại là 15/10, tức là 10 ngày biến mất chỉ sau một đêm và tháng 10 năm này chỉ có 21 ngày. 

Bộ lịch Julian đã chỉnh sửa lần 2 này được gọi là lịch Gregorian theo tên Giáo hoàng Gregory và phổ biến đến ngày nay, nhưng thực tế người lập bộ lịch mới này chính là nhà thiên văn xuất chúng người Ý tên Luigi Lilio (1510 - 1576).

Hiện giờ, theo tập quán tính toán phổ thông, người ta tính toán là từ 1/1/2010 đến 31/12/2019 là đúng 10 năm, nên ngày khởi đầu thập niên mới sẽ là ngày 1/1/2020. Còn giới khoa học và thiên văn thì lại tính ngày khởi đầu thập niên thứ nhất của thế kỷ 21 là 1/1/2001 và kết thúc vào ngày 31/12/2010, thập niên thứ hai là từ ngày 1/1/2011 và kết thúc vào ngày 31/12/2020, và thập niên thứ ba mà chúng ta đang chào đón sẽ khởi đầu từ ngày 1/1/2021.

Cuộc tranh cãi giữa hai cách tính thời gian sẽ không có hồi kết bởi chẳng ai nghe ai. Do chính phủ các nước trên thế giới không ban hành quy định thế nào là ngày khởi đầu một thập niên, nên tùy theo từng nước, việc xác định ngày khởi đầu thập niên thứ ba của thế kỷ 21 này tùy thuộc vào tập quán của họ. Nhưng đối với giới khoa học và thiên văn thì đó dứt khoát phải là ngày 1/1/2021.

Một bản lịch Gregorian cổ năm 1753 của Thụy Điển - (Ảnh: Nordstjernan.com).
Một bản lịch Gregorian cổ năm 1753 của Thụy Điển

Nhà thiên văn Ý Luigi Lilio đã góp công lớn chỉnh sửa lịch Julian trở thành lịch Gregorian -(Ảnh:Wikipedia)

Nhà thiên văn Ý Luigi Lilio đã góp công lớn chỉnh sửa lịch Julian trở thành lịch Gregorian

Hồng Vân sưu tầm

Image result for Thập niên mới bắt đầu từ năm 2020 hay 2021?hình bìa"
 
Xem thêm...
Theo dõi RSS này